İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

olmaz*

15 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
662
geçiş
245,3
milyonda
15
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı30924,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi632258,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,73
EÇS D 0,90

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olmaz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
diyârda284209,735,095,14145,0
aslâ561.7479,574,037,03209,8
mu‘ammer212729,535,304,47115,0
çamur11878,916,013,2771,4
zeytûnu10768,796,073,1265,8
hâlî111938,724,863,2053,5
münfek8178,597,912,8276,3
zîrâ503.5898,592,836,07110,9
kâdir102918,434,132,9838,7
bîvesîle768,429,222,6487,3
âşinâ7178,407,712,6364,3
mukaddem103438,353,892,9535,6
gayrı201.4718,262,793,8343,4
olursa71688,114,412,5229,7
sultâna6558,105,802,4137,1
ân116538,103,102,9328,0
mısır’da116828,073,042,9127,2
ta‘bîr106307,993,022,7724,4
humârı567,948,732,2356,9
gayri161.5067,922,443,2628,1
ısıtma5227,906,862,2238,8
muhtâc61627,904,242,3224,1
kehle5307,896,412,2135,4
turuncu5537,845,592,1929,4
tâ‘ûn5587,835,462,1928,5
çıyan5597,835,432,1828,3
böyle171.8347,802,243,2526,1
akreb5767,795,072,1725,7
şehirde85297,782,952,4618,8
şiddeti85427,772,912,4518,5
tavsîf62627,733,542,2418,6
kimesne74367,713,032,3217,2
hâsıl111.1337,652,312,6517,7
lezîz63197,653,262,1916,5
eğer111.1727,622,262,6217,1
melâhati457,628,672,0044,9
hattâ121.3637,602,172,6917,5
narı4227,586,531,9829,1
çekirge4227,586,531,9829,1
sinek4327,565,991,9725,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (662) →
EÇS II 252b … yle lezîz ve mümessek incirdir kim misli diyâr-ı Nâzilli'de olmaz. Husûsan limonının gûnâ-gûnu ve turunc-ı âlgûnunun envâ‘ı v …
EÇS II 339b … ve-i a‘lâsında olan iç kal‘ası ebr-i nîlgûn içinden nümâyân olmaz. Evc-i âsumâna ser çekmiş bir püşte-i bî-hemtânın zirve-i a …
EÇS VIII 377a … azûb ev bekçisi kelb-i mu‘allemcikleri olur kim bir diyârda olmaz. Ve elması ve ayvası dahi memdûhdur.
EÇS X Y172b Esnâf-ı kemândârân: Dükkânları olmaz, ancak pehlivânlardır. Âletleri sünnet-i Resûlullâh'dır kim …
EÇS X Y309b … cem‘ olan ecnâs-ı mahlûkât benî âdemîzâd bir mevlûdda cem‘ olmaz. Tâ Fes ü Merânkeş ve Cezâyir ve Tûnus ve Tarabulus'dan ve …
EÇS VIII 253b … müberrâ bir köhne binâ sarây-ı ra‘nâ imiş kim tahrîrât ile olmaz, görmeğe muhtâcdır.
EÇS I 10b … az. Ve şekl-i müselles vaz‘-ı esâs olundu, nuhûsetten halâs olmaz, bu diyâr yine harâb [ü] yebâb olur deyü müte’ellim olup fe …
EÇS VII 176a … ığı ve cüzâm ve freng zahmeti ve gayri emrâz-ı muhtelifeler olmazdır. İki yüz ve iki yüz elli ve üç yüz yaşında mu‘ammer olup öm …
EÇS VIII 368b … bu buhayrede olan gûnâ-gûn mâ’ideler bir diyâr buhayresinde olmazdır. Bâhusûs yılan balığı misk [ü] amber-i hâm gibi râyiha-i ta …
EÇS VIII 360a … p kâmil bir hafta demâğından reyhân ve amber râyihası zâ’il olmaz. El-hâsıl bu şehre mahsûs reyhâniyye şerbetidir. Ve darı bo …