Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 129 | 3.976,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 631 | 257,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: olsun) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| aşk | 53 | 80 | 11,01 | 8,20 | 7,26 | 544,4 | |
| ḳurban | 26 | 33 | 10,07 | 8,45 | 5,08 | 283,0 | |
| başum | 25 | 42 | 10,00 | 8,05 | 4,98 | 248,3 | |
| kutlu | 22 | 33 | 9,83 | 8,21 | 4,67 | 226,3 | |
| ahdim | 21 | 22 | 9,78 | 8,73 | 4,57 | 247,9 | |
| helâl | 19 | 86 | 9,52 | 6,62 | 4,31 | 141,2 | |
| içün | 58 | 2.036 | 9,41 | 3,66 | 7,01 | 189,4 | |
| didi | 27 | 563 | 9,39 | 4,41 | 4,95 | 115,0 | |
| hamd | 17 | 155 | 9,25 | 5,61 | 4,04 | 100,7 | |
| yiri | 14 | 28 | 9,19 | 7,79 | 3,72 | 131,9 | |
| gazân | 14 | 30 | 9,18 | 7,69 | 3,72 | 129,3 | |
| sana | 20 | 391 | 9,15 | 4,50 | 4,28 | 87,7 | |
| ḳara | 21 | 492 | 9,10 | 4,24 | 4,34 | 84,6 | |
| deyü | 112 | 6.007 | 9,08 | 3,05 | 9,30 | 279,7 | |
| size | 16 | 232 | 9,05 | 4,94 | 3,87 | 79,6 | |
| menüm | 14 | 118 | 9,03 | 5,72 | 3,67 | 85,2 | |
| sağ | 21 | 583 | 9,00 | 4,00 | 4,30 | 77,8 | |
| allah | 17 | 389 | 8,92 | 4,28 | 3,91 | 69,3 | |
| selâm | 14 | 244 | 8,84 | 4,67 | 3,59 | 64,5 | |
| gazânız | 11 | 32 | 8,83 | 7,25 | 3,29 | 93,0 | |
| allâh | 21 | 800 | 8,78 | 3,54 | 4,19 | 65,3 | |
| benim | 19 | 653 | 8,78 | 3,69 | 4,02 | 62,7 | |
| ṭanığ | 10 | 5 | 8,74 | 9,79 | 3,16 | 121,9 | |
| senin | 13 | 262 | 8,70 | 4,46 | 3,44 | 56,2 | |
| emâneti | 10 | 85 | 8,60 | 5,71 | 3,10 | 60,7 | |
| senüŋ | 9 | 76 | 8,46 | 5,72 | 2,94 | 54,7 | |
| senâ | 10 | 171 | 8,46 | 4,70 | 3,04 | 46,5 | |
| aşkına | 9 | 85 | 8,45 | 5,55 | 2,94 | 52,6 | |
| atlarum | 8 | 5 | 8,42 | 9,47 | 2,82 | 97,5 | |
| develerüm | 8 | 6 | 8,42 | 9,21 | 2,82 | 97,5 | |
| pürçeklü | 8 | 16 | 8,40 | 7,79 | 2,82 | 75,4 | |
| atsa | 8 | 17 | 8,40 | 7,71 | 2,81 | 74,1 | |
| anaŋ | 8 | 19 | 8,39 | 7,55 | 2,81 | 71,7 | |
| müjde | 9 | 118 | 8,39 | 5,08 | 2,91 | 46,6 | |
| deyüp | 27 | 1.971 | 8,34 | 2,60 | 4,34 | 52,7 | |
| sizin | 10 | 267 | 8,32 | 4,06 | 2,97 | 37,8 | |
| tavla | 8 | 63 | 8,32 | 5,82 | 2,78 | 49,8 | |
| elüŋ | 7 | 6 | 8,23 | 9,02 | 2,64 | 85,3 | |
| ḳılduḳ | 7 | 7 | 8,22 | 8,79 | 2,64 | 85,3 | |
| ḳabūl | 7 | 10 | 8,22 | 8,28 | 2,64 | 73,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
olsun* ile tüm bağlamlar →“olsun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (760) →| DK IV 7 | … eni gördüŋ aġladuŋ sebeb nedür digil maŋa ḳara başum ḳurban | olsun | |
| EÇS V 15b | … ûlünden cenâbınıza iki yüz guruş gönderdim. Allâh ile ahdim | olsun | . Nitekim bu Abdâl Hân-ı za‘îf [ü] nâ-tüvân hayâtdadır. Her … |
| EÇS IV 292a–292b | … zimden azîz ahî-yi e‘azzim, ol Muhammedü'l-Mustafâ rûhiyçün | olsun | , bugün senin hâk-i pâyine gelmişem. Menimle yahşı danışıh e … |
| EÇS VII 23b | … ânetidir. Çünki su’âl etdin, ammâ bu sırr-ı Hudâ Allâh içün | olsun | burada kalsın, ammâ cân kulağıyla dinle kim vâkıf-ı esrâr o … |
| EÇS IX Y340a | … hammed! Hemân bu mahalde Allâh bize bir matar verüp ganîmet | olsun | . Allâh ile ahdimiz ola, Mekke'yi ta‘mîr edelim" deyü ta‘ahh … |
| EÇS III 184a | … hükmü lillah, hemân cenâbımız ile Kaya Sultân efendimiz sağ | olsun | " deyü paşaya tesellî-i hâtır verdim. |
| EÇS VII 29b | "Eyle | olsun | " deyü sulhu kabûl edüp elçi dahi birkaç şey ricâ etdi. |
| EÇS VI 64a | "Âferîn sad âferîn. Pâdişâh ekmeği sana helâl | olsun | . Mansıbına göre değil ey vezîr alayı gösterdin. İnşâallâh p … |
| EÇS V 60b | … nâreden ezân perdesinde, "Bire ümmet-i Muhammed, size müjde | olsun | . Deryâ-misâl Akkirmân askeriyle Melek Ahmed Paşa askeri gel … |
| EÇS III 103a–104a | … yhülislâmımıza gönderdi" dediğimde "Hay Allah vezîrden râzı | olsun | " deyü taraf taraf, "ma‘kûl ma‘kûl ağaya yol verin" deyü râh … |