İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

olun

81
geçiş
30,0
milyonda
3.921.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
119
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8133,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
olun·8181
oluŋ2·2

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şâhid51510,7410,442,2364,3
basîret65110,548,942,4463,1
âgâh65210,538,912,4462,9
hâzırbâş710310,288,142,6465,6
bilin42610,269,322,0044,4
tenbîh1023210,037,493,1484,5
hâzır123969,696,983,4492,9
mukayyed61629,667,272,4348,8
ihtirâz3659,407,591,7225,7
revâne33687,775,091,6815,4
dedikde69687,554,692,3527,6
deyü286.0077,244,285,02114,2
benim36537,074,261,6412,0
dediler36707,034,221,6411,9
eğer31.1726,293,411,578,8
deyüp41.9716,003,081,7610,0
üzre1311.8895,152,192,8119,3
hemân43.8655,052,111,545,6
gelüp45.0514,671,721,394,0
ederler34.5654,401,451,102,2
ü511.2953,850,881,021,5
yine37.3723,720,760,710,7
ile723.7693,270,290,490,3
u517.4343,230,260,360,1
cümle521.1972,94-0,03-0,040,0
edüp523.9572,77-0,20-0,340,1
ve18147.9191,99-0,98-4,1311,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“olun” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (81) →
EÇS IV 261a–261b … iftirâ-gûne ta‘n-âmîz kelimâtlar tahrîr etmişsüz. Mu‘ammer olun, eğer bu abd-i kemter Abdâl za‘îf-i ahkar sultânım ile hukû …
EÇS VII 42b … Anıniçün beş yüz altmış âdemle geldim. Korkman bizden emîn olun. Pâdişâh devletinde Tuna üzre yigirmi gemi ve bu kadar yüz …
EÇS IV 231a … rekli merd-i Hudâ kişiler iseniz benim temâşâma sâbit-kadem olun. Ve illâ bir kadem-i mukaddem taşra çıhmağa tekaddüm edin." …
EÇS IV 280a … yine Ercîş beğine ve Âdilcevâz ve Muş beğlerine "Berhurdâr olun, ammâ hân-ı âsîyi bulmak gerek idiniz." dedikde "Vallahi su …
EÇS VI 115b "Basîret üzre olun, aslâ çadırdan taşra çıkman" deyüp hakîr hemân meteris yoll …
EÇS IX Y361b … neti verdim göreyim size niçe gûne tîb-i hâtır ile mukayyed olun" dedükde Âl-i Hâşim (---) (---) (---) (---) i kabûl edüp tî …
EÇS V 148a … mlerine ve keferelerine gâyet iltifâtlar olunup "Âdâbınızla olun" deyü tenbîh ü te'kîdler olundu.
EÇS I 195a … yine kâr [u] kesbinizde olun, gene lâzım oldukda hâzır-bâş olun" deyü me’zûn olup cümlesi bekârhânelerine gidüp beri tarafd …
EÇS IX Y267b–Y268a … e paşa tarafından alay çavuşları kol kol "hâzırbâş Y 268a olun" deyü tenbîh edüp meymene ve meysere zü'l-cenâh-vâr asker-i …
EÇS IX Y128a "Epsem olun. Bunlar bizim müsâfirlerimizdir ve pâdişâh hidmetine giderl …