Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 2 | 61,7 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 60 | 24,5 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: oturur) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| şamhalın | 3 | 2 | 10,58 | 12,99 | 1,73 | 51,6 | |
| kimi | 15 | 783 | 9,18 | 6,70 | 3,84 | 110,4 | |
| gümrük | 3 | 284 | 8,15 | 5,84 | 1,70 | 18,5 | |
| emîni | 4 | 585 | 7,66 | 5,22 | 1,95 | 21,2 | |
| yâ | 3 | 1.252 | 6,23 | 3,70 | 1,60 | 9,9 | |
| zîrâ | 8 | 3.589 | 6,17 | 3,60 | 2,60 | 25,4 | |
| âdem | 6 | 3.717 | 5,70 | 3,13 | 2,17 | 15,5 | |
| alî | 3 | 1.899 | 5,65 | 3,10 | 1,53 | 7,6 | |
| gibi | 7 | 4.605 | 5,62 | 3,05 | 2,33 | 17,4 | |
| yigirmi | 3 | 2.547 | 5,24 | 2,68 | 1,46 | 6,1 | |
| sultân | 3 | 4.193 | 4,53 | 1,96 | 1,29 | 3,7 | |
| ammâ | 8 | 15.229 | 4,10 | 1,51 | 1,84 | 6,5 | |
| olan | 3 | 6.771 | 3,85 | 1,27 | 1,01 | 1,8 | |
| üzre | 4 | 11.889 | 3,46 | 0,87 | 0,91 | 1,2 | |
| olup | 4 | 17.281 | 2,92 | 0,33 | 0,41 | 0,2 | |
| edüp | 5 | 23.957 | 2,77 | 0,18 | 0,27 | 0,1 | |
| cümle | 4 | 21.197 | 2,62 | 0,04 | 0,05 | 0,0 | |
| ve | 24 | 147.919 | 2,41 | -0,18 | -0,65 | 0,4 |
Hemen solunda
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
oturur* ile tüm bağlamlar →“oturur” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (62) →| EÇS VII 63b | … arı keferenin saçın sakalın yaykayup başka bir iskemle üzre | oturur | , ammâ tırâş olacak keferenin oturduğu iskemle bir mîl üzre … |
| EÇS IX Y193b | … kal‘a kapusu önündeki mescidde edâ-yı salât edüp ol kasrda | oturur | . |
| EÇS VIII 359a | … rdel diyârından gelme bir sâ‘ati var. Nâkûsu içinde on âdem | oturur | . Vakt-i zuhr oldukda on iki kerre darb edüp sadâsı bir kona … |
| EÇS IX Y206b–Y207a | … ûdedirler. Ammâ medfûn değillerdir, zîrâ türâb yokdur. Kimi | oturur | ve kimi yatır ve kimi sücûd eder şeklinde hâlleri üzre âsûd … |
| EÇS II 369b–370a | … stâr-ı ulemâ ile ber-karâr siyâh sakallı bir çelebi kimesne | oturur | . Ammâ sâhib-i hâne kankısı idüğü ma‘lûmım değil. Hemân leve … |
| EÇS VII 142a | … letinde Kefe subaşılığıdır. İskelesinde kalgay sultân emîni | oturur | . Ve üç yüz akçe pâyesiyle kazâdır. Ve nâhiyeleri (---) kurâ … |
| EÇS III 31b | … ar üzre ferrâcelerin altlarına koyup kimi gemi meymûnu gibi | oturur | , kimi kazığa urulmuş gibi ayakların sarkıdup oturur ve âyen … |
| EÇS IX Y170b | … kapusudur. Dâ’imâ dizdârlar bu kapu mâbeyninde mahpûs gibi | oturur | . Taşra çıksa katl ederler. Meğer paşalar beyâz buyurdı ile … |
| EÇS VII 125a | … nde sâkin olup Hân-ı Cem-cenâbın sağ tarafında kalga sultân | oturur | kim anın bu Kırım ülkesinde tahtgâhı Akmescid şehridir. And … |
| EÇS VII 125a | … ında şehir monlası ve cezîre-i Kırım'ın yigirmi dörd kadısı | oturur | . Taht-ı kazâlarında düşen da‘vâları dikkat üzre dinleyüp ka … |