İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

rüstem

142
geçiş
52,6
milyonda
2.341.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
14
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13454,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,39
EÇS D 0,75

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: rüstem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kel83810,518,972,8285,3
düzen479,7810,412,0052,6
nerîmân4249,628,631,9940,6
alp71539,606,762,6252,1
oğlı51539,126,282,2133,8
sâm3668,886,751,7222,3
sarı95128,825,382,9349,8
kârbânsarâyı3798,806,501,7121,2
paşa’nın127468,795,263,3764,4
islâmbol’da63508,645,352,3932,9
mi‘mâr42928,245,021,9420,2
bedesti43058,204,961,9419,8
sinân54538,114,712,1523,1
paşa789.4788,054,298,38321,3
kullesi32667,914,741,6714,0
vezîri89847,864,272,6832,3
hân’ın56537,694,182,1119,6
hânı162.5437,613,903,7357,0
cümleden71.1897,433,812,4624,0
van46417,393,891,8714,1
mihrâbdır34667,343,931,6210,8
süleymân122.3717,293,593,1837,8
bâyezîd34887,293,871,6110,5
serdâr35337,193,741,6010,0
didi35637,123,661,609,7
câmi‘i194.6377,033,283,9152,7
hân225.4017,023,274,2160,8
oğlu37596,773,231,558,1
sarâyı51.4456,693,041,9612,3
gûyâ61.7896,672,992,1414,4
binâyı38546,623,061,527,5
kal‘ayı31.0916,322,711,476,2
feth52.0566,222,531,859,3
etmişdir31.2106,182,561,445,7
târîhinde52.3876,022,311,798,1
beğ31.4755,932,271,374,7
hammâmı31.7755,682,011,303,8
evvelâ42.6835,541,821,444,4
sene66.2404,951,191,383,2
ü911.2954,690,921,413,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“rüstem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (142) →
EÇS III 111b–112a … na‘ tasarruflar ile müzeyyendir kim misli meğer İslâmbol'da Rüstem Paşa câmi‘i ola. Ve bir minâre-i mevzûnu var. Ve haremi ve …
EÇS II 277a … eyyâm ile Süleymân Hân asrında bir kasaba-i şîrîn olup Sarı Rüstem Paşa, bir hân-ı azîm binâ edüp yüz yetmiş ocakdır. Bir câmi …
EÇS V 90b–91a Ve yine çârsû içinde Rüstem Paşa câmi‘i müferrih binâ câmi‘-i ra‘nâdır. Bunlardan mâ‘ad …
EÇS IV 361a … mâ gâyet metîndir. Ve Şeyh Habîbullah câmi‘i, ma‘mûrdur. Ve Rüstem Paşa câmi‘i. Ve Paşa sarâyı kapusu önündeki Hüseyin Paşa câ …
EÇS VII 25a … bir balta tügdüsü urdum ise tüfeng kolundan fırlayup hemân Rüstem nâm benâm kölem hakkâ ki Rüstemâne küffâra sarılup ol mahal …
DK XI 65 … di ol daḫı ḳayıda döndi ḳazan yine er diledi düzen oġlı alp rüstem at depdi meydana girdi ḳazan burada gine ṣoyladı aydur ḳalḳ …
EÇS V 13a … çeküp Nûruddehr ile ikisi küştegîrlik ederken bir tarafdan Rüstem dahi sarılup ol Nûruddehr-i bî-rahm hünkâr-ı tüvânâ hânı al …
DK VIII 19 … ḳardaşı ḳara göne depegöz elinde zebun oldı düzen oġlı alp rüstem şehid oldı
EÇS X Y274b–Y275a … vlâ Hüseyin Paşazâde Efendi: Pederleri Budin vezîri Güzelce Rüstem Paşa'nın mahdûm-ı ferhunde-ahteridir. Mısır mollâsı iken me …
EÇS I 90b Evvelâ Yenibâğçe'de Rüstem Paşa mescidi.