İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sâ‘at

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
2.197
geçiş
814,2
milyonda
97.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
43
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2.197897,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sâ‘at2.1972.197
sâ‘ât55
sâat11
sâ’at11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gidüp7302.68112,265,3926,374.264,9
ba‘îd13051610,625,2711,11732,3
şarka14686310,614,7011,62695,8
nîm10919710,546,4110,32828,3
cânibi3375.64610,463,2016,35914,2
kıbleye11369110,324,6510,21530,2
andan4028.94810,212,7917,14885,5
tarafına10584010,154,269,71434,3
şimâle10589310,124,179,68421,3
cenûba845199,994,648,80392,2
garba1001.0599,973,869,31357,6
içre2175.3249,882,6512,38439,5
yine2717.3729,862,5013,55501,7
kâmil1031.4469,863,459,22312,3
kalkup818369,773,898,39293,7
geçüp911.4289,683,298,56256,9
cânibine677009,573,887,63241,2
kenârınca552979,504,837,16272,4
nehârı471089,386,066,75326,2
karîb561.0289,153,066,59141,8
lebi528189,143,296,47146,5
kıble528399,133,256,45144,0
semti402309,084,746,09192,7
yerdir445629,033,596,08141,2
ubûr722.7768,891,996,3592,4
tarafı501.3148,872,555,8695,1
dağlar406368,853,275,67111,8
nehri994.9858,821,616,6988,8
iki1459.4178,681,246,9583,3
deryâ377928,662,845,2383,5
üç1157.1638,651,306,3771,7
beş693.4568,641,625,6062,4
kullesi302668,644,115,16117,7
ma‘mûr612.8528,631,725,4360,9
aşup292318,614,275,11120,1
şark293908,523,514,9190,2
dakîka25488,516,324,94185,6
buçuk25798,495,604,90153,8
sahrâyı316468,482,884,8171,4
yedi754.8538,451,255,0143,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sâ‘at” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.197) →
EÇS IX Y67a–Y67b … luk sahrâsı içre şark tarafına nehr-i Menderes kenârında üç sâ‘at giderken nehr-i Menderes'i yedi göz taş cisirden ubûr edüp …
EÇS VII 119b Evvelâ Gözlev'den maşrık tarafına 4 sâ‘at leb-i deryâ ile gidüp ve Gözlev emîni tuzlasın geçüp bu dah …
EÇS VII 160b … memlûklarımla pür-silâh olup şehr-i harâbın kıblesinde iki sâ‘at ba‘îd Tavse nâm bir kûh-ı bülende urûc edüp bu şehr-i harâb …
EÇS IV 260a … sâl askerimiz hâlâ âmâde iken hemân niyyetü'l-gâzâ deyüp bu sâ‘at tuğlar Çaybaşı'na gitsin." deyü paşaya ibrâm-ı tâm ve teklî …
EÇS VI 127a Tûl-ı nehârı ve şeb-i yeldâsı on sekiz buçuk sâ‘at ve bir derîce ve iki dakîkadır. Ve arz-ı beledi (---).
EÇS VI 137b … mmâ gâyet ma‘mûr u müzeyyendir. Andan yine semt-i kıbleye 9 sâ‘at gidüp,
EÇS II 305a–305b … hânende ve sâzendeleri vardır. Bu şehrden cânib-i cenûba 5 sâ‘at gidüp
EÇS II 307b … z vesîle ile şehr-i Çûres'den çıkup cânib-i şarka meyilli 4 sâ‘at gidüp
EÇS V 99a–99b Ba‘dehû Eynecik kasabasından (---) sâ‘at bâğ u besâtînler içre 99b mezâri‘leri hûb ve tarîk-i âmla …
EÇS II 268b–269a … asına sarılup derhâl kalyon içre soltat-ı kefereyi döküp üç sâ‘at dahi kalyon içre ceng edüp âhir-i kâr küffâr-ı hâk-sâr kaly …