İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sâli

25
geçiş
9,3
milyonda
10.935.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
83
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2510,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,75

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sâli2525
şâlı66

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
garrâda31511,2611,401,7342,1
mübârekde33310,7310,261,7337,0
târîh37087,075,841,7018,4
hamdi39326,685,441,6916,8
târîhi31.0286,545,301,6916,2
hudâ32.5825,243,971,6210,9
sene36.2403,972,701,476,2
ve3147.919-0,59-1,87-4,608,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sâli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (25) →
EÇS I 217b … r. Hattâ ma‘sûmun pederi Hacı Envâr'dan, bu ma‘sûmun sinn-i sâli ve niçe ahvâlin, taraf-ı pâdişâhîden su’âl olundukda,
EÇS I 117b Nişânî fikr ederken bu binânın sâl-i garrâsın / Dedi mülhem anın târîhin[i] de hayr-ı Sultânî. / …
EÇS IX Y117a … Teşneler alsa n'ola etrâfın / Reşhası rûha safâ-bahşâdır / Sâl-i itmâmına târîhi tamâm / Çeşme-i sâf-i Bekir Paşa'dır Sene 1 …
EÇS IX Y12a Dokuz yüz seksen idi sâl-i târîh / Revân oldukda işbu çeşme-i hûb / Bu bir zevci revân …
EÇS II 332b Elhamdülillah bir sâl-i mübârekde feth [u] fütûhâtında bulunup, Mikrilistân kavmini …
EÇS I 118a Nişânî fikr ederken bu binânın sâl-i garrâsın / Dedi mülhem anın târîhini [de] hayr-ı Sultânî. / …
EÇS I 88a … ân bulup itmâmı / Oldu her köşesi bir şeyh-i güzîne me’vâ / Sâl-i itmâmına târîh murâd etmişdim / Biri kalkup dedi kim ka‘bet …
EÇS IV 396a … hakîr esnâ-yı kelâmda eyitdim: "Cânım Sücâh Balı! Bu sinn-i sâl-i müddet-i medîd ömr içinde ibret-nümâ ne gördün?" dedim. Her …
EÇS VI 51a Hamd-i Hudâ bu sâl-i meymûnda Alaman Kızılelma gazâsına azîmet etdiğimizde temâş …
EÇS VIII 295a Ve sene 1079 ceng-i azîm-i tabur: Bu sâl-i garrâ ıyd-ı ekberinin üçüncü gün küffâr-ı hâksâr derûn-ı ka …