İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

söyle

45
geçiş
16,7
milyonda
6.692.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
134
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4317,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,33
EÇS D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
şöyle598103
söyle24345

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: söyle) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
paşana3510,9412,131,7346,8
gördüğün3710,8811,651,7344,0
galan31410,7010,651,7339,0
gördün33110,349,501,7333,9
vâkı‘ayı34610,088,931,7331,4
vâkı‘a3569,938,651,7330,2
doğru52609,077,172,2239,9
evliyâm31938,696,861,7222,7
eyitdi43288,466,511,9828,3
bana43538,366,411,9827,7
dedi77848,116,062,6145,3
dedikde59687,345,272,1826,9
deyü76.0075,243,132,3418,1
hemân33.8654,652,541,435,6
hân35.4014,172,061,324,0
paşa59.4784,101,981,676,3
edüp323.9572,03-0,09-0,110,0
ve8147.9190,83-1,30-4,159,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“söyle” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (45) →
EÇS III 120a Çorbacı ne apar ayıd / Ağan nişler söyle!
EÇS III 144a … . Ale's-sabâh dest-i şerîfin ovarken gice gördüğün vâkı‘ayı söyle, dediği meğer ol imiş.
EÇS V 15b … eri dünyâ mâlına gark olup Allâhu a‘lem ‘Erzurûm'da Paşa'ya söyle, boğulmuşken oğullarımız diri eylesin’ dedikleri çerâğ ve t …
EÇS III 144a … gördüm. "Evliyâm bu şindiki gördüğün vâkı‘ayı sabâhın bana söyle" deyü vâkı‘amda paşa tenbih etmişdi. Hakîr efkâr-ı fâside i …
EÇS V 33b Köpürlü vezîr buyurdu kim, "Evliyâ, paşana söyle, yalıların hıfz u hırâsetine pek mukayyed ola. Yohsa bu has …
EÇS V 75b Paşa eyitdi, "Söyle Sultânım" dedi. Hemân Sultân bism-i İlâh ile bed’ edüp eydi …
EÇS V 32a "Evliyâm! Bu gece ne vâkı‘a gördün" deyü su’âl edüp "Söyle!" dedi.
EÇS III 125a Çorbacı ne apar ayıd / Ağan ne işler söyle.
EÇS IV 291a … ah ve Billah darçıkmam hemân destûr verirsen müsâfirimizsin söyle galan" dedi.
EÇS IV 292a–292b … Vezîr {Melek Ahmed Paşa} pederime çok ri‘âyet ederem. Doğrı söyle kim, sizinle Van'dan bir ağa çıkup 292b bizim Güzelce Şâh …