İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sûr

62
geçiş
23,0
milyonda
4.993.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
97
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6225,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,75

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sûr6262
şûr1515

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çeküp55588,055,612,1929,2
urup47637,314,831,9319,1
şehrin31.5875,903,361,568,6
kal‘ası42.6845,583,021,759,8
değildir32.1265,492,941,517,0
alup32.4595,292,731,476,3
hâlâ43.7215,112,551,667,5
evsâfı32.7765,112,561,445,7
ma‘mûr32.8525,082,521,435,5
cânibi55.6464,842,271,777,8
kal‘ai67.7334,662,081,878,2
içinde34.2734,501,931,283,6
içre35.3244,191,621,172,7
u817.4343,911,321,705,1
var37.6463,671,090,921,4
dahi513.1863,631,041,152,1
iki39.4173,370,790,730,8
ü311.2953,110,530,530,4
ammâ415.2293,100,510,600,5
yüz312.2722,990,410,430,2
edüp523.9572,770,180,270,1
ve25147.9192,47-0,12-0,440,2
ile423.7692,46-0,13-0,180,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sûr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (62) →
EÇS I 209a … ler vâlih [ü] hayrân olup her köşeden sadâ-yı hû ile hâne-i sûr pür-nûr olur.
EÇS X Y220a … ve deff ü nefîr ü nakâre ve sûrlar sûr-ı İsrâfîl-vâr nefh-i sûr urarak yedi yüz meşâyih-i kirâm ve niçe bin bî-pîrehen sîne …
EÇS I 14a … yetmiş zirâ‘ bâlâdır ve arzı esâsı yigirmi zirâ‘ arîzdir ve sûr hâricinin irtifâ‘ı ka‘r-ı handakdan tâ bedenlere varınca kı …
EÇS X Y77a–Y77b … n cânib-i erba‘asına yigirmi tokuz bin üç yüz zirâ‘-ı Mekkî sûr çekdi. Ve İmâm Şâfi‘î kurbunda bir medrese inşâ etdi. Ve Me …
EÇS X Y43a … ir, el-Bâtın, el-Vâlî’ deyüp on iki zemzemeyi dahi esmâlara sûr urup,
EÇS X Y44b–Y45a … ar kethudâsından in‘âm alup Ak Ağa kapusuna varup anda dahi sûr urup ihsân alup dururken bir aralık bulup pertâb edüp iç ağ …
EÇS X Y245b … oldur. Fir‘avn subaşı iken ol karâfenin cânib-i erba‘asına sûr çeküp gelen meyyitden bâc alırdı. Fellâhlar cenâzelerin ale …
EÇS III 38b Evsâf-ı kal‘a-i ma‘mûr ya‘nî şehr-i Sûr
EÇS IX Y90b–Y91a … hiyle bu şehrin cânib-i erba‘asına kızıl kerpiçden bir azîm sûr ve bir kal‘a-i ma‘mûr eylediler kim ile'l-ân âbâdân bir kal …
EÇS VI 180b–181a Ve bu sûr önünde kal‘aya siper olsun içün su kenârında bir kat dahi y …