İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sa‘y

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
55
geçiş
20,4
milyonda
5.542.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
6
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5522,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,72

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhKBEÇSToplam
sa‘y··5555
sây··3535
say112325
şây··11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ihtimâm87111,029,432,8289,7
itmâmına43510,519,452,0044,9
eylemeğe31710,4210,081,7336,5
merve32510,269,521,7334,0
müceddeden31448,957,001,7223,2
etmeğe109208,396,063,1164,6
ta‘mîr33757,845,621,7017,5
safâ45277,825,541,9623,0
mâbeyninde45777,705,411,9522,2
tamâm35077,455,181,6815,8
ederken49447,044,701,9218,4
zamânı37127,004,691,6713,8
halâs39276,654,311,6412,3
eyle32.2535,413,031,527,4
ü1211.2955,112,702,9324,9
kerre32.8085,102,711,476,2
ederler44.5654,832,431,637,0
yedi34.8534,321,921,283,6
edüp1423.9574,261,842,7015,8
u1017.4344,231,812,2611,0
ile1023.7693,781,371,946,8
olup417.2812,920,510,590,4
ammâ315.2292,690,270,300,1
ve11147.9191,28-1,13-3,969,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sa‘y” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (55) →
EÇS VIII 363a–363b … ihtiyâcları olmadığından çârsû hammâmı yapmağa bir kimesne sa‘y etmemişlerdir, ammâ ankâ ve bâzergân ve mün‘im hânedân sâhi …
EÇS IX Y316b–Y317a … edüp sa‘y ederdik. Şimdi İslâm ile müşerref oldukda yine mi sa‘y edelim? Cehâletde etdiğimiz hâtıra hutûr etmez mi? Husûsan …
EÇS VII 1b Hemân sen de mücâhid fî-sebîlillâh olup sa‘y et,
EÇS X Y360a … e irsâl edesiz, ve murâd edindiği vilâyetlere azîmet etmeğe sa‘y edinirse yanına âdemlerinizden mu‘temedün-aleyh âdemler koş …
EÇS IX Y15a … âl bir kal‘a-i yed-i kudretdir. Hattâ [[(---) (---) (---)]] sa‘y etdükde aşağı şehirde Ulu câmi‘ Q 8b P 8b önündeki aşağ …
EÇS IX Y317a … emerlerdir. Serâpâ kanâdîller ile müzeyyendir. Ba‘zı huccâc sa‘y etmeden fâriğ olup eğer Safâ'da ve eğer Merve soffalarında …
EÇS IV 339b–340a … l-mehâbe gören düşmanların zehresi çâk olur ve harâb etmeğe sa‘y edenlerin vücûdu hâk olur. Zîrâ bizzât Hazret-i Risâlet-pen …
EÇS IX Y316b–Y317a "Yâ Resûlallâh, zamân-ı cehâletde bunda putlara ibâdet edüp sa‘y ederdik. Şimdi İslâm ile müşerref oldukda yine mi sa‘y edel …
EÇS I 44b … ri fürûht edüp ve bu mâlı masrûf edüp câmi‘i itmâm eylemeğe sa‘y [u] ihtimâm edüp bizim dahi hayrâtınızda hissemiz ola" deyü …
EÇS X Y71b–Y72b … vîden mâ‘adâ vezîr-i muhterem-i müşârun-ileyh hazretlerinin sa‘y u tahsîlleri ile zamân-ı tasarruflarında târîh-i kitâba değ …