İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sa‘yi

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
29
geçiş
10,7
milyonda
9.661.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2911,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,80

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
şâyi3838
sa‘yi2929
sa‘yı1111
sa‘yî11
sâyı11
şâyî11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
belîğ97211,5110,513,00114,6
ihtimâm57110,689,682,2357,6
tâm59910,329,202,2354,1
himmet49210,088,982,0042,1
safâ35277,476,051,7119,3
etmeğe39206,695,251,6916,0
etdi42.1515,914,431,9117,0
niçe37.0563,792,311,384,8
edüp723.9573,261,761,877,4
ü311.2953,121,631,172,7
ile623.7693,051,551,625,1
ve6147.9190,41-1,08-2,744,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sa‘yi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (29) →
EÇS VIII 226a Bunun fethine sa‘y-i himmet etdi Şeyh Hortaçî,
EÇS IX Y229b … İbrâhîm'i ve gayri enbiyâların na‘ş-ı şerîflerin çıkarmağa sa‘y-i ihtimâm murâd edindikde niçe bin ummâlleri helâk olup ferâg …
EÇS IX Y45b Sa‘y-i Mahmûd oldu hakkâ bu makâm-ı asfiyâ, / Buldu bin kırk altıd …
EÇS IX Y360b … avâf etdirüp Bâb-ı Cenâyiz'den yâhûd Bâb-ı Safâ'dan çıkarup sa‘y-i Safâ ve Merve sûkundan güzer etdirüp deff [u] kudüm ile cüm …
EÇS VIII 364a … emâşâ-yı ibret-nümâlar seyr-i seyrân etmeğe bezl-i ihtimâma sa‘y-i tâm etdik.
EÇS I 25b … a sarılup bism-i İlâh ile metrise girüp subh [u] mesâ cenge sa‘y-i belîğ ve ihtimâm-ı tâm etdiler.
EÇS IX Y316a Ziyâret-i sa‘y-i Safâ: Bâb-ı Safâ'dan çıkup yine Safâ'ya varınca cânib-i cen …
EÇS IV 301b–302a … im vezîrin nâmesinde eğer koyunlar tahsîl olmazsa tahsîline sa‘y-i belîğ edesiz demiş. Hamd-i Hudâ kırk bin koyunu bu abd-i ha …
EÇS VIII 205b … müsned, / Sarf edüp mâlını himmet etdi, / Kıldı bu hidmete sa‘y-i bî-had, / Dedi târîhin anıniçün Tîğî, / Kapu ağası-i Sultân …
EÇS I 34a … a tahmîl ve gâh ilm-i cerr-i eskâl ile bâr-ı sakîl olanları sa‘y-i belîğ ve kûşiş-i bî-dirîğ ile hacerleri keşân ber-keşân çek …