İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

saya

39
geçiş
14,5
milyonda
7.632.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3915,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
saya3939
sây’a22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
pastav41211,3311,492,0057,3
donluk43210,8510,082,0048,5
çukalar44110,689,722,0046,4
çuka1334110,138,373,59125,9
ferrâce3729,798,491,7329,5
iskelesi31089,397,911,7227,0
kırmızı95468,987,162,9871,8
semmûr54328,446,652,2136,3
elvân54568,376,572,2135,8
tâze33378,036,271,7120,2
birer32.6815,183,271,558,3
üç37.1633,771,861,253,4
dahi513.1863,631,711,555,0
ve54147.9193,581,665,0255,2
cümle721.1973,431,511,725,7
ile623.7693,051,131,332,9
bin312.2673,001,080,911,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“saya” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (39) →
EÇS I 167a … 'in idi. Ol ecilden ibtidâ çif[t]lik ve mandıra ve eğrek ve saya ve ağıl ve tokat yapup içine ter-oğlanları komak cümle Ma‘d …
EÇS IX Y112b … g pîçe pençe-i âfitâb gulâm ve üç soltat kâfir ve üç pastav saya çuka ve on tüfeng verdiler. Ammâ hakîre pes ü perdeden elli …
EÇS V 41b Ve şehrinin memdûhâtından elvân şayak ve saya ve dimi çukaları ve bin gûne rakıları ve pivo ve medleri cü …
EÇS III 142a … i vilâyet takrîri üzre bu kûh-ı bülende üç bin eğrek, ya‘nî saya ve ya‘nî koyun ağılı vardır, derler. Ve Sırf ve Bulgar ve V …
EÇS I 65a … azîmet edüp cümle yeniçeriye Selânik çukası yerine kırmızı saya çuka vermeğe ahd [ü] emân etdi.
EÇS V 148b … deyü aşağı (---) indim. Ardım sıra yüz guruş ve beş donluk saya çuka verüp anlar (---)
EÇS VIII 233b … p üzerlerine beyâz dülbendden nikâb bürünüp dahi eyinlerine saya ve gayri elvân çukalar geyüp gâyet mü’eddebâne hareket eder …
EÇS VIII 243b Esbâbları cümle iskerled ve parankona ve saya ve çuka ferrâce ve kontoş ve serhaddîler geyüp başlarına de …
EÇS I 190b … rî ve Bağdâdî ve münakkat ve alara ve martolos ve demkeş ve saya ve talazlı ve peleng ve çıbar ve şeber ve kızıl ala ve dark …
EÇS IX Y60a … rinden Aya Sidro ve biri dahi Aya Nagiri ve kızlar kilisesi Saya Fomo ve biri dahi Aya Luna İşfalisko ve biri dahi dağda Aya …