İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sayd

351
geçiş
130,1
milyonda
926.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
21
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi351143,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sayd351351
sâyd11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şikâr7621012,128,448,69771,4
şikâra234110,919,074,79259,9
mâhîler218510,627,894,56193,7
mâhîleri179210,307,474,10145,7
balıkları169010,227,423,98135,8
balık223919,925,764,60133,8
şikârlar11269,908,673,31115,7
şikârda10109,839,913,16137,4
şikârı8289,438,102,8276,4
şikâre679,109,692,4576,7
kifâflanırlar6329,007,492,4451,6
balıklar6538,936,772,4345,1
tecrîm5188,798,062,2347,4
sayyâdlar5308,757,322,2241,7
mâ’il5448,706,772,2237,6
ceyrân5528,676,532,2135,9
mâhî5638,636,252,2133,9
şinâverlik61628,585,152,3831,4
şikârdan458,529,592,0049,9
şikârgâhı4108,508,591,9941,5
ederek272.0898,503,634,7886,9
şikârgâh4118,508,451,9940,5
hargûş4258,457,261,9933,0
gûnâgûn221.8118,383,554,2968,3
ederler504.5658,383,406,40146,1
kaz4528,356,211,9726,8
u17517.4348,333,2711,86490,0
kuşu4888,225,451,9522,6
balığı52168,174,482,1421,6
mâhpâreleri338,129,911,7341,2
şikârlı338,129,911,7341,2
erneb368,118,911,7332,9
şikârları368,118,911,7332,9
balıkların3108,098,171,7329,0
tarîkıyla3128,087,911,7227,7
tenâvül75088,063,732,4523,3
gazâl3188,067,321,7225,0
edecek41568,014,621,9218,1
etmeğe109208,013,382,8629,0
vahşî3318,016,541,7121,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sayd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (351) →
EÇS X Y355a … e bî- bilâ-hisâb tuyûr-ı vahşî-i gûnâ-gûn gelüp ehl-i beled sayd edüp kifâflanırlar ederler. Ve gömleklik beyâz kenârlı ketâ …
EÇS X Y228a … enüz Ümmü Dünyâ arûs gibi müzeyyen olmağa başlayup uşşâklar sayd etmeğe başladı.
EÇS IX Y305a … b⟧ avcılara râst gelüp görseler kim bu sayyâdlar bir gazâlı sayd etmişler. Hemân ceyrân Hazret-i Risâlet'i görünce bi-emrill …
EÇS X Y158b–Y159a … âv-ı ahmer boynuzunda pinhân olmuşsa bir tedbîr-i ahsen ile sayd edüp eşedd-i ukûbet ile cümle refîklerin alâ mehil söylede …
EÇS VII 143b … âhat edersiz, yâhûd cezîre-i Kırım'ın dağlı taşlı yerlerine sayd [u] şikâr tarîkıyla bir hareketcik edersiz" deyü bir hüsn-i …
EÇS I 66b … cânibde Abaza günden güne eski dostları ve tevâbi‘leri ile sayd [ü] şîkâra başlayup cem‘iyyet-i kübrâya mâlik oldu. Ve cüml …
EÇS X Y7b … göç yarağın görüp karındaşı Sây melik oldu. Bu Fûncistân'da sayd [u] şikâr ederken kendüyi bir fîl helâk eyledi. Gâyet şecî‘ …
EÇS VI mük. 137b … şup kışla köyümüzden yarar kulağızlar alup gayri yollar ile sayd [u] şikâr ederek ve niçe kılâ‘ u kasabâtları temâşâ ederek,
EÇS IX Y141b–Y142a … dır. Tâc Y 142a u tahtı raht u bahtı terk edüp bu mahalde sayd [u] şikâr ederken Hazret-i Hızır'a râst gelüp bu mahalde ka …
EÇS I 174a … eyledikde Nasrullâh-ı Semmâd'a emr edüp kumdan ağ ile balık sayd eder, böyle bir pîrdir ve mu‘cize-i Resûlullâh'dır kim hâlâ …