İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

saz

163
geçiş
60,4
milyonda
2.031.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
44
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi16366,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,65

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
saz163163
sâz6161
şâz11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
macarı2310111,488,884,79243,3
kamış218111,469,074,57228,4
örtülü801.07511,057,278,89657,9
evleri3037510,847,375,44250,0
tahta2967510,156,475,32204,8
şindire101619,987,013,1478,0
evlerdir143469,826,393,7097,0
hasır5409,668,012,2346,3
seykel6839,647,222,4348,6
krallarına5469,617,812,2344,8
kal‘alarındandır459,6110,692,0056,1
nâsâz489,5810,012,0050,0
hâkindedir5539,577,612,2243,3
kamışdan5569,557,532,2242,7
tâbi‘dir5629,517,382,2241,7
erdel123989,455,963,4176,0
örtülüdür61419,346,462,4242,2
macarlarının339,2111,011,7345,8
geydikleri399,169,431,7334,4
kiremitli72489,125,872,6043,4
macar83888,895,422,7644,6
kendileri3508,856,961,7223,2
hükmündedir52018,815,692,1929,7
zamânda41568,685,731,9624,0
tâbi31408,345,471,6917,0
demekdir64558,314,772,3628,2
kiremit64578,314,762,3628,2
diyârın31678,225,221,6915,9
varoşu32168,024,841,6714,4
bânîsi55667,814,192,1119,7
mikdârı67477,764,052,3022,5
köyüdür33027,724,361,6512,5
deri45037,624,041,8814,9
bâğçeli46567,323,661,8412,9
kefere46867,273,591,8312,6
mestûr34827,253,691,609,8
söz35187,173,581,599,4
elli112.7456,953,052,9227,3
lâkin61.4936,893,062,1514,9
ekseriyyâ37076,823,131,537,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“saz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (163) →
EÇS VI 27b–28a … eklerinin tahtgâhlarıdır kim cemî‘i 28a zamânda bu kavm-i Saz Macarı'ndan Âl-i Osmân'a isyânları zâhir olmamışdır. Bir al …
EÇS VIII 356b Cümle iki yüz aded havlılı vâsi‘ evlerin cümlesi kayağan ve saz örtülü câ-be-câ bâğçeli evlerdir. Ve yıldız tarafındaki kap …
EÇS V 120a … lü kefere hâneleri varoşu var. Andan nehr-i Moroş kenârında saz ve tahta örtülü külbe-i ahzânlardan panayır dükkânları var …
EÇS VI 27b–28a … Saz Macarınca (---) (---) demekdir. "Bânîsi Adom nâm kral-ı Saz binâsıdır" deyü esîrlerim nakl etdi. Erdel krallarının hükm …
EÇS VII 168a Cümle on üç bin saz ve toprak örtülü ma‘mûr evlerdir. Ve kırk kenîse ve on yedi …
EÇS VII 104b … ır kim şehri bir sarp bayır üzre iki yüz tahta şindir[e] ve saz örtülü evlerdir. Cümle iki yüz dekâkînleri ve bir bayır ete …
EÇS VI 9b saz
EÇS VII 181a … ileri hâzırlamışlar. Ammâ küçük kal‘adır, içinde elli kadar saz ve kamışdan örtülü dâr-ı menhûsları var. Ve üç yüz kadar iç …
EÇS VI 32a … ağrib cânibinde kal‘adan taşra yüz mikdârı bâğlı ve bâğçeli saz ve kiremit örtülü varoş evcüğezleri ve bir câmi‘i var, ammâ …
EÇS VII 160a … g harâb etmiş. Cemî‘i Çerkezistân ülkelerinin evleri serâpâ saz ve kamış örtülüdür, ammâ bu pişkövün imâretleri tahta örtül …