İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sed

57
geçiş
21,1
milyonda
5.388.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
47
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5723,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,57

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sed5757
şed5252

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kapuyu3529,828,421,7329,2
kapuları53168,786,552,2135,6
zemînde31918,636,541,7121,3
dibinde36087,214,871,6714,5
nîl37047,014,661,6613,6
medfûndur41.2356,664,261,9016,1
gece41.4316,464,051,8815,0
vâki31.1216,383,991,6211,0
olmuşdur31.8505,693,261,558,2
içün32.0365,553,121,537,7
binâ53.5235,523,071,9712,5
üzre1411.8895,262,803,2030,7
her75.9675,252,802,2615,2
ederler54.5655,152,701,8910,3
olan76.7715,072,612,2113,7
zîrâ33.5894,752,311,384,8
edüp1723.9574,542,073,1423,3
câmi‘i34.6374,391,941,283,6
vardır48.5683,931,471,283,0
yine37.3723,731,271,011,8
olup617.2813,501,041,262,5
ammâ315.2292,690,220,250,1
cümle421.1972,620,160,210,0
ile323.7692,04-0,42-0,590,3
ve5147.9190,15-2,32-8,9424,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sed” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (57) →
EÇS IX Y116a … e birer ağa nevbet bekleyüp Arab kullesine dek zencîr çeküp sed ederler. Ve her değirmen dahi birer kulle-i metîndir, her g …
EÇS IV 344b … iğimiz mahalde bu nehr-i Dücle'nin Sürremin'den gelen yerin sed eyleyüp bir menzil Şatt'ın bâlâsından bir hafr-i azîm açup …
EÇS I 131b … r gûne mülemma‘ yağlı çamur vardır, tuç ırmağı yolun anınla sed edüp andan yukaruda bir gayrı top yolun açup ana dolmağa ba …
EÇS X Y153a–Y153b … ığına girüp derhâl niçe bin Urbân-ı uryân benî insân mezkûr sed olan toprağı bozunca el-azametullâh deryâ-misâl bügenmiş Nî …
EÇS VI 86b–87a … a Budin'e mukâbil nehr-i Tuna kenârında bir kârgîr binâ bir sed vardır. "Hazret-i Hamza'yı anda haps etmişler" derler, gala …
EÇS IX Y383b … Zîrâ Cenâb-ı Bârî bu sahrâ-yı Tîh'i Arab aşkıyâsı önüne bir sed etmişdir kim gâyet bî-emân yerdir.
EÇS IX Y116a … nin önünde handak aşırı şimâle doğru limanın deryâ tarafına sed olmak içün ol amîk deryâ içine bir sedd-i İskender amelî do …
EÇS IX Y97b … teslîm-i hak olup kanı düşüp şehîd olduğu çamın dibinde bir sed üzre medfûndur. Hâlâ ol zamândan berü bu çamdan kan cereyân …
EÇS X Y450b … kıra kal‘alarına küffâr ile ma‘an varup bevvâblar kapuları sed etmeğe kâdir olmayup cümle asker-i İslâm kal‘aya leb-ber-le …
EÇS X Y341b … edüp Burlos deryâsı sağımızda kaldı. Bu mahalde tur‘a önün sed edüp sahrâlarda olan pirincistâna tur‘a cereyân edüp gitmed …