İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sedd

141
geçiş
52,3
milyonda
2.353.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14157,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,85

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sedd141141
şedd22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kapuların2412611,528,834,89251,3
kapusun127910,808,513,45119,6
kapuyu85210,418,522,8279,9
kapuları123169,756,513,4385,1
bâbların4199,688,982,0042,7
ba‘de’lışâ4319,578,271,9938,4
bâbları4349,558,141,9937,6
bevvâblar3219,258,421,7329,5
bevvâbları3339,147,761,7226,6
siper3638,916,831,7222,6
boğazı31788,275,331,6916,4
kalır32108,135,091,6815,4
etdüği33387,684,411,6512,6
şeb57027,604,092,1019,0
bâbı69787,463,882,2821,1
tuna58267,403,862,0817,5
yerleri34957,273,861,6110,5
demir51.0007,173,582,0515,7
yerden35467,163,721,609,9
ederler184.5656,973,243,7948,9
gece61.4316,973,332,2116,9
kal‘a174.5576,893,163,6644,5
kapu37146,853,331,568,5
edüp8023.9576,773,007,82197,2
kal‘aya39526,492,911,506,9
girüp41.3696,442,811,718,7
etdiler51.9886,272,591,869,6
etdi52.1516,162,481,839,0
mezkûr41.8286,062,391,626,8
her125.9676,012,272,7418,8
gayri31.5065,902,251,374,6
iç31.5905,832,171,354,4
taşra31.7425,712,041,314,0
cânibi95.6465,671,932,2110,9
hâlâ63.7215,671,951,817,3
olmuş31.8245,641,981,293,8
yine117.3725,581,842,3912,2
binâ53.5235,481,761,585,2
ba‘dehu32.1635,421,731,213,0
nehri64.9855,261,531,604,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sedd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (141) →
EÇS IX Y311a … rken bir fetret kopup cümle huccâc Harem-i şerîfin bâbların sedd edüp uryânen ihrâmda iken bu kadar ibâdullâh Harem-i şerîfd …
EÇS I 80b … âdem ile bu İpşir Paşa lalan Van'a vardıkda kal‘a kapuların sedd edüp kal‘aya komayup ‘zâlimsin’ deyü redd etdiler. Zîrâ int …
EÇS V 14a … kovup gelirler" dediğimde, bevvâblar dahi kapuları bir hoş sedd edüp âlât [ü] silâha yapınup bizler iç kal‘ada yeniçeri oca …
EÇS VI 80a … e düşman üzre bırağup cümle küffâr şişlere sancılup yolları sedd olur.
EÇS V 14a Hakîr eyitdim: "Biz kal‘aya girince kapuları sedd etdim" dedim.
EÇS V 14a … edüp kal‘aya girince hemân hakîr piyâde olup kal‘a kapusun sedd etdikde dîdebânlar eyitdiler: "Bire nedir aslı" dediklerind …
EÇS VII 121b … Sefer Gâzî Ağa’nın dörd göz taş cisrinden ubûr ederken bir sedd üzre bir namâzgâh mihrâbı üzre celî hat ile târîhi böyle ta …
EÇS VI 64b … rı bu kepeng-i cisri makaralar ile kaldırup cisrin kapusunı sedd edüp bu kantaradan zî-rûh kısmı bir şey geçemez. Bu mahalde …
EÇS V 118b … nde asma makaralı haşeb köprüleri vardır. Her gece kapuları sedd edüp cisirleri makaralar ile çeküp kapuların önlerine siper …
EÇS VIII 235b … gece muhâfaza edüp şehir etrâfında olan (---) aded kapuları sedd ederler, pür-silâh pandur askerdir. Zamân-ı kadîmde Leka'nı …