İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

serbest

50
geçiş
18,5
milyonda
6.081.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5020,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,73

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ze‘âmetidir72211,6411,072,6496,0
ze‘âmetdir1212511,139,343,46132,9
kurâsıdır31010,6810,981,7340,7
sâhibidir3579,848,471,7329,4
ze‘âmeti31319,097,271,7224,4
ağa’nın31339,077,251,7224,3
ze‘âmet84589,016,882,8060,7
köyüdür53028,866,802,2237,4
hâkimi48817,144,941,9319,7
kefere36867,064,881,6714,5
karyei31.5275,963,731,6010,0
vardır58.5684,251,981,676,3
andan58.9484,191,911,646,0
yine37.3723,731,461,102,3
ve32147.9192,830,551,784,3
ammâ315.2292,690,410,430,2
cümle421.1972,630,350,430,2
u317.4342,490,220,240,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“serbest” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (50) →
EÇS VI 38a … van: Müselmân Yörükân köyüdür. Bir zîbâ mescidi var. Bu köy serbest ze‘âmetdir. Andan yine taraf-ı şimâle 4 sâ‘at Kıratova şehr …
EÇS I 49a … livâ hâsları vardır anı beyân eder ve her eyâletde ne kadar serbest ze‘âmet ve her sancakda ne kadar tîmâr ve ze‘âmet vardır ve …
EÇS V 34b Maktû‘-ı kalem ve mefrûzü'l-kadem serbest vakfullâhdır. Hâkim-i örfîsi kızlar ağası tarafından bir âd …
EÇS IV 375b … bu kal‘a-i Akra eyâlet-i Bağdâd-ı behişt-âbâdda İmâdiyyeyi serbest hükûmetinde hâlâ kal‘a-i Akra sancak beği hükmünde kal‘a-i …
EÇS IX Y73a … aşısı ve sancağında altı yüz erbâb-ı tîmârı ve yigirmi altı serbest gediklı zü‘amâsı vardır. Kânûn üzre bu cümle erbâb-ı tîmâr …
EÇS III 130b Karye-i Dobral: Üç yüz hâneli Bulgar keferesi köyüdür ve serbest ze‘âmetdir. Andan yine cânib-i cenûba,
EÇS I 69b "Pâdişâhım eğer afv ile mu‘âmele edüp serbest ü ma‘zûr ederseniz inşâ’allâh Pâdişâhımın huzûrunda meclis- …
EÇS II 326a … -i karye-i Bulanık: Kars zü‘amâlarından Çalık Sefer Ağa'nın serbest ze‘âmeti kurâsıdır kim üç yüz hâne-i ma‘mûrdur. Andan yine …
EÇS VIII 324b Beşinci tahrîri cümle yüz elli aded ze‘âmet serbest kurâları tahrîr olundu.
EÇS IV 223a–223b … şeb [ü] rûz hânda durur. Mefrûzu'l-kalem ve maktû‘u'l-kadem serbest hükûmetdir ve hayli vâsi‘ eyâleti vardır.