Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 4 | 123,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 70 | 28,6 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: serveri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| hünerver | 27 | 58 | 12,71 | 11,05 | 5,19 | 376,1 | |
| kâ’inât | 9 | 16 | 11,68 | 11,32 | 3,00 | 129,9 | |
| dilâver | 20 | 152 | 11,50 | 9,23 | 4,46 | 219,4 | |
| mefhari | 7 | 25 | 11,18 | 10,32 | 2,64 | 88,4 | |
| hünerverlerdir | 5 | 11 | 10,91 | 11,02 | 2,23 | 69,1 | |
| dilâveri | 5 | 13 | 10,88 | 10,78 | 2,23 | 67,0 | |
| mevcûdât | 6 | 39 | 10,76 | 9,45 | 2,45 | 67,7 | |
| erler | 5 | 26 | 10,68 | 9,78 | 2,23 | 58,8 | |
| zorâver | 4 | 28 | 10,33 | 9,35 | 2,00 | 44,5 | |
| hünerverlik | 3 | 4 | 10,30 | 11,74 | 1,73 | 46,1 | |
| hünerverleri | 3 | 6 | 10,26 | 11,15 | 1,73 | 42,2 | |
| fetâ | 5 | 78 | 10,07 | 8,19 | 2,23 | 47,2 | |
| cengâver | 4 | 77 | 9,76 | 7,89 | 1,99 | 36,0 | |
| bahâdır | 7 | 219 | 9,61 | 7,19 | 2,63 | 56,1 | |
| vilâdeti | 3 | 70 | 9,42 | 7,61 | 1,72 | 25,8 | |
| merdi | 3 | 139 | 8,85 | 6,62 | 1,71 | 21,7 | |
| er | 8 | 697 | 8,41 | 5,71 | 2,77 | 47,8 | |
| cihân | 3 | 324 | 7,95 | 5,40 | 1,69 | 16,6 | |
| makâmı | 3 | 571 | 7,25 | 4,58 | 1,66 | 13,3 | |
| hazreti | 9 | 5.945 | 5,61 | 2,79 | 2,57 | 19,5 | |
| ü | 10 | 11.295 | 4,85 | 2,01 | 2,38 | 13,0 | |
| sene | 4 | 6.240 | 4,38 | 1,55 | 1,32 | 3,3 | |
| ve | 64 | 147.919 | 3,82 | 0,98 | 3,94 | 25,7 | |
| var | 3 | 7.646 | 3,67 | 0,84 | 0,76 | 0,8 | |
| vardır | 3 | 8.568 | 3,51 | 0,67 | 0,65 | 0,6 | |
| u | 6 | 17.434 | 3,49 | 0,65 | 0,89 | 1,1 | |
| olup | 3 | 17.281 | 2,50 | -0,34 | -0,46 | 0,2 | |
| cümle | 3 | 21.197 | 2,21 | -0,63 | -0,95 | 0,7 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
serveri* ile tüm bağlamlar →“serveri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (74) →| EÇS IV 250a | … askeriyle gelüp zü'l-cenâheyn askeriyle selâma durup alem-i | Server-i | Kâ’inât nümâyân olunca Şehzâde Bâyezîd atından piyâde olup … |
| EÇS II 290b–291a | … mmâmı mesdûd durur. Cümle halkı şecî‘ ve nâmdâr ve yarar ve | server-i | hünerver, fukarâ şekilli, garîb-dost âdemleri var. Âb [u] h … |
| EÇS IV 238a | … ğimiz mahalde sene 1065 idi. Hicretden mukaddemde vilâdet-i | Server-i | Enbiyâ elli bir sene idi. Müddet-i ömürleri de 63 sene oldu … |
| DK Muk. 19 | … ur'anı yazdı düzdi 'ulemālar ögreninçe güydi baḫdı 'ālimler | serveri | 'oṯman 'affan oġlı görklü alçak yirde yapılupdur |
| EÇS V 82a | … ilâha müstağrak olmuş fedâ’î ve Mervanî şevâribli dilâver-i | server-i | hünerver erler ve tüvânâ fetâ ve kağân er arslan yiğitler k … |
| EÇS VII 108b | … atlısı askeri var kim cümle yarar ve zor-âver ve dilâver ve | server-i | hünerver batır yiğitleri var. Şehrin dizdârı ve on beş aded … |
| EÇS II 321b | … i-i vilâyet Vezîr Sefer Paşa Gürcîyyü'l-asl bir dilâver [ü] | server-i | hünerver, merd-i meydân ve âsaf-ı Âl-i Osmândır. Kethüdâsı … |
| EÇS V 183b | … rdâra geldikde iki bin aded yarar ve cengâver ve dilâver ve | server-i | hünerver serdengeçdi yiğitlerle pür-silâh âmâde gelüp bî-bâ … |
| EÇS IX Y361b | Ve ana karîb | Server-i | Kâ'inât'ın ammisi Ebî Tâlib, Risâlet-penâh'ın pederi Abdull … |
| EÇS V 52a | … kim her biri Kırım'da neşv ü nemâ bulup sâhib-i hüner [ve] | server-i | ilm ve kemâl-i ma‘rifet tahsîl etmiş erlerdir. |