İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sipâh

379
geçiş
140,5
milyonda
844.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
49
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi379154,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sipâh379379
sîpâh22

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kethudâyeri11828012,528,5510,831.226,5
kethüdâyeri9417212,458,939,681.042,9
serdârı18192812,157,4413,381.555,1
yeniçeri2001.23911,987,1714,041.636,8
nakîbü’leşrâfı2214710,427,064,66175,1
şeyhülislâmı2320110,346,674,75170,0
kapukulu14789,977,323,72116,9
eşrâfı161769,886,343,95110,5
kethüdâyeridir979,5810,163,00122,3
nakîbi81009,106,152,7953,1
kurâdır102219,095,333,0854,9
yeniçerisi7429,097,212,6357,3
muhtesibi92028,995,312,9249,1
kurâlardır81528,955,552,7746,3
cebeci7978,916,012,6045,0
nâhiyesi103168,884,823,0547,8
bâzârı146618,784,243,5456,0
hâkimi168818,704,013,7559,4
nakîbüleşrâfı5488,586,532,2135,9
atmeydânı’nda5528,576,422,2135,1
kazâdır105498,464,022,9737,1
kethudâyeridir458,429,482,0049,3
çavuşu4398,296,511,9828,6
subaşısı51538,274,862,1624,2
a‘yân84738,273,912,6428,6
ağaları74098,193,932,4725,2
nâhiye51908,174,552,1422,1
pâyesiyle63128,154,102,3122,9
müftîsi4858,145,391,9522,3
ağalarına4878,145,351,9522,1
topçu4938,125,261,9521,5
emîni85858,093,612,6025,4
budin85868,093,602,6025,4
kurâları63638,053,882,2821,2
müftî41318,014,761,9318,8
serdârısı348,009,381,7336,3
nâ’ibi41328,004,751,9318,8
yeniçeriye3127,977,801,7227,3
tüfengciyân3167,967,381,7225,3
kânûnları3207,947,061,7223,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sipâh” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (379) →
EÇS II 369a … ında İrva nâm kasabada Karadeniz'e mahlût olur. Bu kasabada sipâh kethüdâyeri ve yeniçeri serdârı ve evkâf mütevellîsi vardır …
EÇS III 90b … câ-be-câ bâzârı durur imâr beldelerdir. Yeniçeri serdârı ve sipâh kethüdâyeri vardır. Gerçi bir şehr-i mu‘azzamı yokdur, ammâ …
EÇS IV 341b … adır ve Murâd Paşa hânı ve Bekir Paşa hânı ve İbrişim hânı, sipâh bâzârı başındadır ve Kadı mahkemesi kurbünde Hurma hânı ve …
EÇS III 180b … lâbetli askerdir. Ba‘dehû İpşir Paşa fermânıyla "Yeniçeriye sipâh meydân-ı cengde kafadârdır. Gerekdir kim alayda dahi yeniçe …
EÇS VIII 211a … âb [u] hevâsı latîf mahsûllü kasaba-i ma‘mûrdur. Nâ’ibi ve sipâh kethudâyeri ve yeniçeri serdârı ve a‘yân [u] eşrâfı vardır. …
EÇS V 113a Andan hâkim-i râbi‘i sipâh kethüdâyeridir, ammâ tevâbi‘ât-ı sipâh azdır.
EÇS VI 170a … arı mutî‘ u münkâddır ve şeyhülislâmı ve nakîbü'l-eşrâfı ve sipâh kethudâyeri ve kapukulu ve Budin kulu serdârı vardır. Ve gü …
EÇS VIII 353b–354a Şeyhülislâmı ve nakîbü'l-eşrâfı ve a‘yân-ı kibâr eşrâfı ve sipâh kethudâyeri ve yeniçeri serdârı ve muhtesib ağası ve bâcdâr …
EÇS III 11a … -nümâ olmağıçün komuşlardır. Zîrâ bu memleket fârisü'l-hayl sipâh diyârıdır. Anlara nasîhat olsun içün "Avrete ata i‘timâd et …
EÇS VIII 257b … r ve yüz elli akçe kazâdır. Ve nâhiyesi (---) aded kurâdır. Sipâh kethudâyeri ve yeniçeri serdârı ve kal‘a dizdârı ve merdüm- …