İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sizi

196
geçiş
72,6
milyonda
1.663.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı8246,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi18876,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,59
EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
sizi8188196
sızı·33

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sizi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
buyurun146410,788,563,73141,6
ister1210010,387,693,45105,6
ısmarladım5129,629,492,2358,2
göreyim5339,488,032,2346,5
du‘âdan5359,477,942,2345,8
çıkarın4109,319,432,0046,2
kırarız4129,309,162,0044,3
vallâhi71689,306,162,6146,3
âzâd61589,126,032,4138,6
kırdırırım358,9310,011,7338,0
sa‘âdetlü72798,925,432,5839,2
yohsa72918,885,372,5838,7
vardılar3338,757,291,7224,6
beklerler3648,566,331,7120,6
aldım3678,556,271,7120,3
kıra41788,455,271,9521,5
ederiz41938,405,161,9420,9
gâfil3988,395,721,7018,0
haber75348,304,502,5330,4
kelle42268,284,931,9319,7
dedikde119688,274,293,1544,7
türk42328,264,891,9319,5
dediklerinde42438,224,821,9319,1
sizin42678,154,691,9218,4
ederim31528,145,091,6815,4
kâfirler31628,104,991,6815,0
gâzîler42868,094,591,9217,8
pâdişâh76748,044,162,5027,2
gerek43078,034,491,9117,3
bana43537,904,291,9016,2
size32327,844,481,6512,9
ben66777,823,932,2921,5
allah43897,814,151,8915,5
bize55477,783,982,0918,2
elbette55807,723,892,0917,7
alır32867,674,171,6411,7
kâdir32917,664,151,6311,6
bizi44817,603,841,8613,9
beni33547,483,871,6110,5
şimdi45627,433,611,8412,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sizi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (196) →
EÇS V 186a "Bu meyyit ol kimesnedir kim sizi ve kralınızı ve cümle kâfiristânı kılıcıyla korkudan demir …
EÇS IX Y285b "Hazret-i Allâh senin dîne gelmene mi muhtâcdır? Ancak sizi ne eşedd-i ukûbet ile katl edem kim ibret-i âlem ola?" Ba‘z …
EÇS IV 264b–265a … dâd etmeğiçün kûh-ı Dehdîvân'ın Cehennem deresinden bu gice sizi basacaklardır." deyü bu hânın asker-i bî-pâyânı evsâfın ve …
EÇS III 180a … ydür "İnşâallah benim birâderi-i cân-beraberim! Ale's-sabâh sizi Eyyûb Sultân'dan bu hakîr alay çavuşun olup bir alay-ı azîm …
EÇS V 38b … car Eflâğ ve Boğdan'a imdâd gelüp yarın ya öbür gün elbette sizi bir su geçidinde basarlar" deyü haber verdiklerinde Paşa-yı …
EÇS VI 115b … eri söyleşiliyordu ve Seydîzâde dahi anılıyordu, ol mahalde sizi istediler" deyince hemân İbrâhîm Paşa tebessüm edüp eydir:
EÇS X Y258a "şu hâk-i mezelletden bizi kaldırıp ta‘mîr edin, Allâh sizi ta‘mîr ede" buyururlar. Derhâl Mehemmed Paşa ve Nûh Efendi …
EÇS II 360b–361b … ir oğlum benimle biledir. Bir kılıma bin kelle verir demiş, sizi eyle inandırmış. Sakının, vallahi i‘timâd ve i‘tikâd etmen. …
EÇS VIII 240b "Baş üstüne sabâhın sizi zenbîllere koyup yukaru çekdirelim. Dünyâ yüzünü seyr [ü] t …
EÇS VI 118b "Çünki kal‘ayı teslîm etdiniz bizim asker sizi incitmesinler deyü kal‘anın cümle tabyaları ve dîvârları üz …