İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

su

1.367
geçiş
506,6
milyonda
180.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.366558,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,88

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇKTBKTŞUIBKİPAbhShoRKuTKBDLTDKEÇSToplam
su············11.3661.367
şu·······2·····359361
sü25910511··2531·190
sû·············11
şü········1·····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: su) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sarnıçları707510,647,858,33734,9
hayât637879,904,307,54261,3
âbı881.9899,753,458,52264,7
değirmenleri36949,666,565,94272,1
yolları382209,625,416,02217,8
sarnıcı30419,457,505,45283,0
çıkar343909,314,435,56146,7
anbârları28979,296,155,22192,5
kullesi302669,234,805,28145,1
yolu271919,155,125,05143,2
kemerleri20838,825,894,40129,2
aşağı391.6358,732,565,1874,3
gılâl202188,694,504,2788,3
kuyuları18778,675,854,17115,1
deve225488,563,314,2262,1
alır182868,483,963,9766,1
vardır1088.5688,481,647,0599,7
var937.6468,401,596,4381,3
kenârında271.3478,352,314,1543,6
çeküp195588,343,073,8447,9
cereyân261.3568,292,244,0240,2
sarnıçlarına13148,277,843,59136,0
muhâsarada131108,174,873,4864,1
sarnıcları12168,157,533,45114,3
içre585.3248,151,434,7842,2
kuyudan12298,146,673,4393,0
alınır12428,126,143,4182,2
sovuk12568,115,723,4074,4
içinde474.2738,091,444,3334,8
kuyusu12738,095,343,3867,5
taşıyup121128,054,723,3356,8
nûş177388,052,513,4031,3
göz143828,043,183,3337,2
içinden155308,022,803,3232,9
mukarrerdir132878,013,483,2839,6
şehre155468,012,763,3032,2
kaynayup11388,006,163,2775,7
dollâbları11408,006,083,2774,4
taşırlar11647,985,413,2462,9
yükü122157,963,783,2141,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.367) →
EÇS X Y371a–Y371b … em‘iyyet ile sâhil-i Nîl'e varup nobutlar ile Nîl'i ura ura su alırlar. Mel‘ûn timsâh ba‘zı mahalde fırsat bulup atları ve …
EÇS IX Y64a … lar. El-azametü lillâh ol gâr-ı azîmin içinden gıjgırup bir su çıkar kim kenz-küşâ halkın kimi gark-ı âb kimi halâs olup m …
EÇS IV 252b … e girilmek muhâldir. Zîrâ bir zirâ‘ mikdârı meteris kazılsa su çıkar. Ammâ la‘în Kel Rüstem Hân İrân-zemîn askeriyle bu ka …
EÇS VII 21a Hemân hakîr karşu tarafda at üzre dururdum. Bu hâli görüp su kenârında aklım başımdan gidüp bî-hûş olmuşum. Meğer min in …
EÇS IX Y372b … eme lînet verir. Zifir me’kûlât kısmından az tenâvül edince su çokluk içilmez. Çok içilse ishâl eder. İshâlin nihâyeti zah …
EÇS IX Y122a … şağı bâğlar içre âb-ı hayât suları vardır andan eşekler ile su getirirler. Ve bu kal‘anın garb cânibinde yokuş aşağı bir s …
EÇS VIII 255b … ble tarafında bir bucak dahi vardır. Anda içecek âb-ı hayât su bulunur.
EÇS IX Y120b Ve bu şehre üç su gelir, biri Hünkâr suyu, biri Sünbüllü suyu gâyet âb-ı hayâ …
EÇS VII 83b … âtlar leb ber-lebdir. Bu varoşun ancak iki kapusu var; biri su kapusu ve biri büyük kapu kâ[r]gîr binâ kemerlidir. Andan,
EÇS VI 9a su