İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sudan

94
geçiş
34,8
milyonda
3.450.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9438,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sudan9494
sûdân6565

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nûş197389,556,534,31135,4
suya51669,306,762,2237,1
isti‘mâl31088,936,641,7121,8
azîz52448,926,202,2133,2
katre31118,916,601,7121,6
sürüp63368,846,002,4138,3
hayrât42138,746,071,9725,9
etse42808,455,681,9623,7
su111.3677,954,853,2053,0
çıkarup55837,924,942,1624,7
kırmızı45467,684,721,9218,5
ân36537,044,041,6311,2
halkı51.3356,843,752,0716,8
koyup39426,573,511,589,2
eden41.3046,553,461,8211,9
eğer31.1726,283,201,548,0
cereyân31.3566,082,991,517,2
ederler94.5655,982,822,5819,9
gayri31.5065,942,841,496,7
taşra31.7425,742,631,455,9
mezkûr31.8285,682,561,445,7
yokdur64.6455,372,211,929,0
mısır32.2875,372,231,364,6
ki32.4265,292,151,344,3
beş43.4565,212,051,525,3
nâm32.6075,192,051,314,0
zîrâ43.5895,152,001,505,1
hemân43.8655,051,891,464,7
her65.9675,021,851,776,8
eder44.2494,921,761,414,1
gün33.3004,861,711,202,9
âdem33.7174,691,531,132,5
niçe57.0564,521,351,363,3
gibi34.6054,391,230,991,7
içre35.3244,181,020,881,2
şehri35.6784,090,920,821,0
olur36.0124,010,840,760,8
üç37.1633,760,590,580,4
bin512.2673,730,550,710,6
ammâ615.2293,680,500,720,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sudan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (94) →
EÇS VII 63a … ığı gibice sünbüle deliğine koyup bu kerre şîşedeki kırmızı sudan su ve tuz sürüp keferenin çıkan dişi üzre bir küçücük tahta …
EÇS II 226b … den su getirüp nûş edüp safâ ederler. El-hâsıl Bursa demek, sudan ibâret bir kelâmdır. (---) (---) (---) (---) (---) (---)
EÇS VII 94b … azar edüp gördüm, aslâ dilleri yokdur. Ve balığın su içmesi sudan taşra başın çıkarup rûzgâr içmesidir. Bu husûsda balık dahi …
EÇS VI 85b Menâfi‘-i diğer: Bir âdemin burnu kanı dinmese bu sudan burnuna çeküp tâ demâğına varsa burnunun kanı bi-emrillâhi …
EÇS V 62a … rin ve nehr-i Özü'ye gark olup batan keferelerin vücûdların sudan çıkarup kelleleri kesildi. Ve meterislerde ve meydân-ı ma‘r …
EÇS VII 186a … kınca hemân doğan ve çakırlar balıkları minkârlarıyla kapup sudan taşra kenâra çıkarırlar. Garîb temâşâgâh-ı acîbedir.
EÇS VIII 333a … er ve kalyonlar ile mübtelâ ve ehl-i özr kefereler gelüp ol sudan içüp on beş yigirmi kerre tahtânî ameller edüp vücûd-ı insâ …
EÇS IV 404b … enmişdir. Aslâ mermer ve ruhâm döşeli değildir. Zift ısıcak sudan eriyüp fenâ bulmak ihtimâli yokdur ve eyle suhûniyyet üzre …
EÇS IX Y293a Hakkâ ki bu Medîne-i münevverede sudan azîz hayrât yokdur. Ammâ câmi‘-i Resûlullâh'a dahi bir sâhi …
EÇS X Y449b "Bire şu sudan şimdi âbdest aldım, acabâ anın te’sîri midir?" derken kâşif …