İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sular

178
geçiş
66,0
milyonda
1.842.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi17671,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sular) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hayât4578710,586,766,65336,5
içüp7839,787,322,6357,8
âbı521.9899,625,637,07307,2
acı5639,417,232,2240,6
içerek4189,398,722,0041,3
kaynayup4389,257,641,9934,8
cereyân251.3569,065,134,86130,0
kazup51379,026,112,2032,7
kayalardan4759,026,661,9829,2
kellelerinden3158,998,571,7330,3
selsebîlâsâ3208,968,151,7328,4
geçerek3298,897,611,7226,0
akan3318,887,521,7225,6
kaynar3418,817,121,7223,9
kaynak3508,756,831,7222,6
kuyular3568,716,671,7121,9
çekilüp31038,455,791,7018,3
temmûz’da31348,305,411,6916,7
zülâl31438,265,311,6916,3
mahlût76838,064,282,5128,3
sarı55127,894,212,1219,8
sığır32397,884,571,6613,3
çıkar43907,854,281,9016,2
havzı32887,724,301,6412,2
suları33077,664,211,6411,9
yerler33657,503,961,6210,9
dağlarından33857,453,881,6110,6
aşağı81.6357,183,212,5221,4
geçüp71.4287,163,222,3618,8
mâhı36256,943,191,547,9
zâhir36416,913,151,547,8
kimi37836,682,861,496,7
gidüp82.6816,522,502,3314,6
cemî‘i93.6876,252,212,3513,5
ederek52.0896,182,181,747,3
eden31.3046,052,121,334,2
mezkûr41.8286,032,051,525,3
çıkup31.4155,952,011,303,8
niçe137.0565,881,802,5714,0
gayri31.5065,871,921,273,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sular” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (178) →
EÇS V 128b–129a … iddet-i şitâsında imâret kazanları gibi kazgan-ı kebîrlerle sular kaynadup cümle Hanefî musluklarından selsebîl-âsâ ıssı sula …
EÇS VIII 238a … cenûb cânibine (---) sâ‘at ma‘mûr kurâlar geçüp âb-ı hayât sular içüp,
EÇS VIII 267b Ekseriyyâ sokakları içre âb-ı hayât sular cereyân edüp taşradan gelir. Her sokak başında çeşme-sârlar …
EÇS VII 37b–38a … ğre içre bundan lezîz kaynak ve kuyularda âb-ı kevser-misâl sular vardır. Ve bu Ilıca kapusu taşrasında nehr-i Makla üzre alt …
EÇS VII 119a … karışmamış, biri sarı ve biri yeşil ve biri kibrîtî renkli sular. Hemân sâ‘at bu kumkumaları kıran âdemleri ısıtma dutar ve …
EÇS X Y49b … e hâkim-hâne ve esvâk-ı muhtasaralar ve çeşme ve arklar ile sular getürüp benim Sâlihiyye'mi amâr eyle ve yürü işin Allâh râs …
EÇS IX Y378a … ar hedâyâlar getirüp huccâcı ganîmet ederler. Ve âb-ı hayât sular getürirler. Zîrâ bu menzilin suyu (---) (---) (---). Bu men …
EÇS IV 215a … lara asâkir-i İslâmlar ve kûhkenler yollar edüp gârlar içre sular cereyân etdikçe gâr içre gark-ı âb olduklarından ibtidâ bu …
EÇS VI 42b … tâ Tuna'nın taşışına bu gârlardan "Tuna suları gibi bulanık sular Bınarhisâr'da ve Yenehisâr'[da] akar" deyü Çelebi Sultân Me …
EÇS VIII 255b–256a … kenârında olan yarlar ve kayalar diplerinde niçe âb-ı hayât sular vardır, ammâ biri aceb kaynak-ı azîmdir. Değme âdem ol kayn …