İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sultân

4.193
geçiş
1.553,9
milyonda
50.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
158
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4.1931.712,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sultân4.1934.193
sültân11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mehemmed5673.04511,333,9022,222.118,7
târîhinde4382.38711,093,8819,511.621,8
hân5705.40110,933,0921,061.489,2
murâd3501.70410,934,0517,581.377,9
hânı3552.54310,753,4917,161.117,1
sene5046.24010,632,7018,991.069,2
râbi20031310,515,6813,871.349,6
ahmed2932.49110,493,2415,31823,9
asrında20789710,384,2113,61865,7
ebü’lfeth18751610,354,8713,21974,4
câmi‘i3374.63710,292,5515,22651,2
bâyezîdi16928110,275,6012,731.108,7
velî16051110,124,6512,15778,3
ibn1911.67410,063,2012,31525,5
murâdı13823710,005,5511,50891,9
süleymân1972.3719,942,7411,94426,6
baba1427109,894,0111,18550,2
selîm1511.1229,863,4411,15463,5
sâlis1122239,705,3410,32676,8
kaya1197439,633,6910,06406,5
ibrâhîm1311.3389,602,989,99322,6
hasan1211.1019,553,149,76324,1
bâyezîd984889,424,019,29380,5
gâzî1131.2459,412,879,17262,5
hân’ın936539,303,528,80295,7
ba‘dehu1112.1639,162,057,98150,1
fâtihi793539,154,178,39324,9
gavrî721519,095,268,26424,9
âli1102.5879,051,777,42117,4
kayıtbay661088,975,627,96436,0
geray704008,963,827,77251,7
ziyâreti737058,933,067,52187,3
çelebi769858,912,637,31154,4
binâsıdır626238,723,006,89154,4
ba‘dehû681.1478,702,256,52107,6
sânî573388,693,766,99200,6
bizzât544068,593,426,66164,4
feth732.0568,581,515,5559,5
fethidir502238,544,176,68205,8
merhûm579198,512,326,0494,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sultân” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (4.193) →
EÇS I 33a Hükm-i Sultân olmasa hatâ gelmez cellâddan.
EÇS IV 367a … mışdır. Âhir sene 878 târîhinde Akçakoyunlu pâdişâhlarından Sultân Uzun Hasan hilâfetinde Şattu'l-Arab tuğyân üzre gelüp Bağdâ …
EÇS VIII 308b … p taşra varoşu dahi derûn-ı hisâra alup ba‘dehu yetmiş sene Sultân Mansûr'un kabza-i tasarrufunda olup taşrasında Afrika kavmi …
EÇS IV 296a … Sultân {Murâd} şehîd etdüği Rûmiyye şeyhi azîzin bu Koçağa Sultân ol Azîz-i şehîdin ecdâd-ı ızâmıdır. Azîz-i merhûm sene (--- …
EÇS I 58b İcmâl-i saltanat-ı Sultân Ahmed Hân
EÇS X Y27b … kize'den sonra ibtidâ Mısır'a mâlik olan âl-i Osmânîyân'dan Sultân Selîm şâh-ı Evvel'dir. İnşâallâh mahallinde Mısır gazâsına …
EÇS VI 61b Ba‘dehu gazâ-yı Mihaç'a Sultân Süleymân bu cisirden ubûr edüp fermân-ı hümâyûn ile köprü k …
EÇS X Y89a Andan üçüncü def‘ada sene 566 Sultân Salâhaddîn Yûsuf yukaru iç kal‘ayı binâ etdi. Ba‘dehu sene …
EÇS X Y268b Meşhed-i el-Melik Sultân Tumanbay ma‘a Sultân Muhammed ibn Sultân Gavrî: Selîm Hân ile ceng eden Sultân Tumanbay'dır. Gavrî S …
EÇS V 34b Andan sene 889 târîhinde Sultân Bâyezîd-i Velî'nin İsmâ‘îl kapudanı bu şehri feth etdiğiyçü …