İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sultânı

243
geçiş
90,1
milyonda
1.341.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi24399,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
sultânı243243
sultân’ı5757

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şu‘arâ145110,618,573,73142,8
sîmurgı7149,809,442,6481,9
biredos659,6310,702,4586,8
dîn81139,526,622,8058,2
süğlün5209,288,442,2349,9
muslı4129,018,852,0042,6
kâfı4308,917,531,9934,4
ziyâret136478,904,803,4861,8
dümbülî4318,907,481,9934,1
fukarâ72548,855,262,5837,6
mısır332.2878,744,325,46136,0
gavrî51518,705,522,1928,7
kalga4788,676,151,9726,4
habbena328,6511,021,7343,4
enzelî368,629,441,7335,1
dümdümî3108,608,701,7331,2
horasan3108,608,701,7331,2
dumbiye3198,557,781,7226,9
gavrî’nin3238,537,501,7225,6
tavustân3258,527,381,7225,1
hânendegân3288,507,221,7224,4
kanâ‘at3358,476,891,7223,0
hükmünde85118,444,442,7034,1
horâsân3408,446,701,7222,2
târîhini41568,365,151,9420,9
sultân’ı3578,366,191,7120,0
giray3658,326,001,7119,2
sûdân3658,326,001,7119,2
dünya52958,254,562,1422,1
âdil3978,185,421,6916,8
kayıtbay31088,135,271,6916,2
dervîş42518,054,471,9117,2
geray54007,994,122,1119,2
kırım54157,964,062,1018,8
hazretlerinin42957,934,231,8916,0
baba77107,913,772,4523,7
bay43417,814,031,8814,9
adâlet32067,774,341,6512,4
ziyâreti67057,703,562,2418,7
hân’a44937,483,491,8212,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“sultânı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (243) →
EÇS VIII 234a Gelüp etdik ziyâret bu makâmı, / Ki budur Memi Beğ Sultân-ı Rûmî.
EÇS X Y434a–Y434b Bu sahrâda Dumbiye sultânı hudûdu tamâm olup iklîm-i evvelde Habeş hudûduna dâhil olup …
EÇS IX Y161a Ve karşu cânibinde bir bayır üzre Derdmend Baba: Ulu sultân-ı Melâmiyyûndandır. Hattâ Uzun Hasan Sultân Ebü'l-feth ile ce …
EÇS X Y23a–Y23b … yorgun ve durgun at ve asker ile} ol mahalle vardıkda Mısır Sultânı Sultân Berkûk bir tarafda Mîr Ferec bir tarafdan Mîr Kertba …
EÇS IV 235a Ve Şeyh Hasanu'l-Kannâhî, müfessirîn u muhaddisînden sultân-ı ulemâdır kim Hâtûniyye cisri başında bir zâviyede medfûndur …
EÇS X Y442b Ziyâret-i sultân-ı mahbûb kibâr-ı meczûb eş-Şeyh Hazret-i Mendûb
EÇS VI 80b Sıdk ile Cevrî du‘â edüp dedi târîhini / Kuvvet-i bâzû-yı sultânı ede Mevlâ füzûn / Sene 1041.
EÇS III 128b … yâretgâh-ı Sarı Saltık Sultân: Çünki Sultân Bâyezîd-i Velî, sultân-ı fukarâ Saltık Bay rûhâniyyetinden istimdâd taleb edüp himme …
EÇS IX Y39b … mle ta‘allukâtıyla Kütâhiyye şehrinden hicret edüp hânemizi sultân-ı şu‘arâ akrabâmız Firâkî Efendi'ye verüp cümlemiz Bursa'da E …
EÇS X Y82a … âze'l-mekâne'l-âlî, cenâbü'l-azîm sâhibü'l-izzi ve'l-emsâl, sultân-ı selâtîn-i cihân, Hazret-i Süleymân Hân, an selâtîni âl-i Os …