İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tâ‘at

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
61
geçiş
22,6
milyonda
5.079.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6124,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,82

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
tâ‘at6161
tâ‘ât66

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ibâdât192212,8712,224,36310,7
ibâdâta131312,4912,433,60224,4
meşgûl1114510,778,713,31112,0
ibâdet1425810,498,233,73133,0
mihrâbda32110,239,631,7334,5
savma‘asında32110,239,631,7334,5
künci3449,878,561,7329,8
gündüz41209,507,531,9933,9
rûz55528,065,652,1929,4
zevk44627,975,581,9623,2
şeb47027,424,981,9419,9
dâ’imâ35487,334,921,6714,7
u6317.4346,884,327,54265,6
etmişdir31.2106,273,781,6110,2
iken31.8155,713,191,548,0
ederler64.5655,412,862,1113,5
edüp2323.9574,972,413,8940,2
olup1317.2814,622,062,7417,5
ü811.2954,531,972,1110,0
içre35.3244,191,641,182,8
yine37.3723,731,170,961,5
ile423.7692,46-0,10-0,150,0
ve8147.9190,82-1,74-6,6318,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tâ‘at” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (61) →
EÇS III 122b–123a … kırk sene kâmil ol şecer-i müntehânın zıll [u] himâyesinde tâ‘at [u] ibâdet eder. Hâlâ ol dıraht-ı bî-bedel bir şecere-i tay …
EÇS VI 67b … llâsı mesdûd durur. Hudâ-yı Fettâh bu kapuyu feth edüp yine tâ‘at u ibâdât oluna.
EÇS VIII 229b … i merkûmun bir âsitânesi vardır. Andaki savma‘asında dâ’imâ tâ‘at u ibâdât edüp gündüz sâ’im ve gece kâ’im bir azîz sultânın …
EÇS IV 348a … n hazretleri Kûfe'de iken pederleri ile ol makâm u mihrâbda tâ‘at u ibâdet ederlerdi.
EÇS III 152b … Serâmed amûd-ı gûnâ-gûnlardır kim gûyâ her biri bu câmi‘de tâ‘at [u] ibâdât-ı Yezdân etmeğe el bağlamış amûdlardır kim misli …
EÇS IV 374b … r-i Sefîd'e gelüp leb-i deryâda bir külbe-i ahzân inşâ edüp tâ‘at u ibâdâta meşgûl idi.
EÇS I 127a … Ammâ her biri birer pâdişâh-ı alîşândır. Bâğdan bâğa gidüp tâ‘at [u] ibâdât edüp sohbet-i hâs ederler.
EÇS III 159b … haps edüp ne yerler ve içerler ve ne yatarlar. Şeb [u] rûz tâ‘at u ibâdetde olup Ebussu‘ûd ile mübâhase-i ilm edüp yetmiş ki …
EÇS II 289a–289b … Erzurûm dağında bir gâr içre bakıyye-i ömr-i girân-mâyesin tâ‘at u ibâdet ile geçirirken bir sabâh savma‘asından çıkup görse …
EÇS X Y36b … değillerdir. Kâfir desen âdemi katl ederler, müselmân desen tâ‘at [u] ibâdât yokdur, bir garîb kavimlerdir. İnşâallâh anlar d …