İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tâc

95
geçiş
35,2
milyonda
3.418.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
55
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9538,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,77

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
tâc9595
tâç11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
raht207111,959,974,47243,1
taht1210410,958,683,46122,1
şâhdan61110,8610,922,4583,0
hırka4389,948,551,9939,9
hulle389,9010,381,7338,5
baht3429,497,991,7327,5
giyüp4889,487,331,9932,9
pojon3449,477,921,7227,2
mücevher52378,956,232,2133,4
terk31518,646,141,7119,7
tâcı31588,606,071,7119,4
tahtı96668,605,582,9452,3
bana33537,784,921,6714,7
pâdişâh56747,744,722,1523,2
kaldı34217,574,661,6613,7
semmûr34327,544,621,6613,5
şâh49866,923,851,8613,9
sonra51.6186,583,462,0314,9
u4617.4346,433,236,06126,0
sâhibi41.6906,203,071,7610,0
ibtidâ31.7475,742,611,455,8
iken31.8155,692,551,445,7
âli42.5875,612,461,647,1
sultân54.1935,262,081,716,8
hâlâ33.7214,691,521,132,4
derler34.1234,541,371,062,0
olup1117.2814,371,181,855,7
ammâ815.2294,100,901,312,6
ü511.2953,850,650,810,9
olan36.7713,840,650,630,5
ve53147.9193,550,351,563,0
üzre411.8893,450,260,330,1
ile723.7693,260,060,120,0
edüp623.9573,03-0,17-0,310,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tâc” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (95) →
EÇS X Y309a … n Sultân Nâsıruddîn, sultân-ı Mısır: Bu şehzâde-i cüvânbaht tâc [u] tahtı terk edüp hâk-i mezelletde fenâ fillâh abâsı ve k …
EÇS V 9a … letin ederdim. İşte Melek Paşa dahi ma‘zûl oldu. Allâh yine tâc ü raht ü bahtın sana mübârek eyleye" deyüp ser-ber-zemîn et …
EÇS VII 67b … ürlüzâde Fâzıl Vezîr Ahmed Paşa Uyvar kal‘asın feth etdikde tâc duran Pojon {kal‘ası} kal‘a-i Uyvar'a karîb ve Uyva[r] hâki …
EÇS I 151b … î her dü âlem Mustafâst / Ba‘d ezân şâhım Alî-i Murtazâst / Tâc mîgûyî se harfest ez-kelâm / Tâ elif bes cîm tâcest tamâm / …
EÇS VI 75a … Îsâ ve Meryem Ana şâhid olsun sana varup menkûhan olurum ve tâc u taht u raht u baht sâhibi müstakil kral olursun, ammâ Erd …
EÇS I 100a Tâc [u] kabâyı terk edüp uryân olalım bir zamân
EÇS I 151b … behr-i vefâ / Hoş kadem der-nih ü ez sıdk u safâ / Ma‘nî-yi tâc er bidânî ey cüvân / Hemçü murgî ber-şevî ber-âsumân / Tâc- …
EÇS VII 67b … k murâd etdi. Ammâ feth-i Bağdâd'dan sonra ömr vefâ etmeyüp tâc eylece bî-revâc kaldı.
EÇS VII 170a … inüp ismi Mençâr iken Macar galat-ı meşhûr kalup ba‘dehu bu tâc Menûçehr oğlu Mençâr Macar'dan Nemse çâsârına değdi. Hâlâ N …
EÇS IX Y181a … cümlesi Sultân İbrâhîm'e mu‘tekid olup tarîk-ı Edhemî üzre tâc u hırka geyerler. İbrâhîm hazretleri san‘at-ı harrâtînde ma …