İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tâkat

60
geçiş
22,2
milyonda
5.165.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi6024,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
getiremeyüp262913,2212,305,10431,1
savleti81211,8311,872,83123,0
salâbeti81511,7711,552,83117,6
getiremeyeceklerin7711,7412,462,65121,0
getiremez6611,5412,462,45103,7
getiremeyeceğin3310,6112,461,7351,8
bilüp1015510,578,503,1598,8
şehriyârîye3910,4810,871,7340,4
durmağa31110,4410,581,7338,9
osmân’a1020910,258,073,1592,7
pâdişâhîye31079,207,301,7224,5
islâma31958,596,431,7120,9
kal‘ayı71.0917,645,172,5736,7
amân35137,425,041,6815,2
asâkiri48747,134,691,9218,3
âli112.5877,094,583,1849,0
etmeğe39206,654,201,6411,8
benî31.0106,524,061,6311,3
derûnı31.0366,494,021,6311,1
askeri52.0496,283,782,0717,0
küffâr31.6035,893,401,578,7
âdem53.7175,442,921,9411,6
niçe37.0563,791,261,011,7
ü411.2953,530,991,001,5
dahi413.1863,310,770,831,0
ammâ315.2292,680,150,170,0
u317.4342,49-0,05-0,060,0
ile423.7692,46-0,08-0,110,0
edüp423.9572,45-0,09-0,130,0
ve11147.9191,28-1,26-4,6212,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tâkat” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (60) →
EÇS III 171a … n gelirken savlet [ü] salâbet-i şehriyârîye çatalca küffârı tâkat getiremeyüp Silivri kal‘asına ve Terkoz kal‘asına ve İslâmb …
EÇS X Y248a–Y248b … eysûdâr Mehemmed Efendi derhâl Çelebi Efendi'nin câzibesine tâkat getiremeyüp geysûların târumâr kılup Kâdirî Y 248b tarîkı …
EÇS V 134a–134b … iyârın aldıkda küffâr-ı dalâlet-âyîn salâbet-i Âl-i Osmân'a tâkat getiremeyüp bu kal‘ayı Venedik kâfirleri hâli üzre bırağup …
EÇS VII 78a … ı fethine giderken salâbet-i pâdişâhiyye bu kal‘a Macarları tâkat getiremeyüp Orta Macar bu kal‘ayı mu‘attal bırağup firâr et …
EÇS VII 96b … Tuna'nın feryâd [u] figân sâ‘ika-veş gürüldüsüne benî âdem tâkat getiremeyüp gürlemesi bir konak yerden istimâ‘ olunur. Bu m …
EÇS V 60a … areketdedir, zîrâ anlar beş gündür yoruldular. Allâhu a‘lem tâkat [u] dermânları kalmadılar, ammâ bu karadan gelen mel‘ûnlar …
EÇS VII 11b … th etdikde bu kal‘a-i Nedaj kâfirleri savlet-i Âl-i Osmân'a tâkat getiremeyeceklerin bilüp bu kal‘ayı amân ile verdiler, zîrâ …
EÇS IX Y240a … el Mısır fethine giderken Melik Senyal salâbet-i pâdişâhîye tâkat getiremeyüp Hayre Bay vâsıtasıyla şâm-ı şerîfi Selîm Hân'a …
EÇS VIII 377b … etdikde bu Istanimaka kefereleri gulgule-i asâkir-i İslâma tâkat getiremeyeceklerin müşâhede edüp amân ile bu kal‘a-i Istani …
EÇS VI 121b … nehirleri kurblarında olup salâbet-i asâkir-i Âl-i Osmân'a tâkat getiremeyeceklerin bilüp bu kal‘ateyni küffâr kendüleri ıhr …