İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tâki

90
geçiş
33,4
milyonda
3.591.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9036,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,55

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
tâkı130130
tâki9090

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
kisrâ274612,6711,105,19383,0
kisrâ’dan113011,5510,423,31141,8
kisrâdan71211,1311,092,6499,0
kavsı53010,429,292,2355,3
kisrâları4610,4211,292,0058,2
âteşgedei41810,259,702,0046,8
kisrâ’yı3210,0612,461,7349,4
kisrâyı3410,0311,461,7344,9
nişân185069,957,064,21141,5
kisrâlar3109,9410,131,7337,2
kubâbı3439,538,031,7327,6
enûşirvân3489,487,871,7227,0
bağdâd’da4989,457,261,9932,5
verir178069,286,304,07115,8
ağzı31238,856,511,7121,2
nemrûd31518,676,221,7120,0
leylei42448,625,941,9725,2
eflâke31928,455,871,7018,6
kubbesi32358,245,581,7017,4
celî32608,135,431,6916,8
ibretnümâyı32698,105,391,6916,6
azîmler32977,995,241,6916,0
imâr34407,544,681,6613,7
olduğu61.0567,424,412,3325,3
kasrı35067,374,471,6512,9
âsârı35257,324,421,6512,7
münhedim36307,094,161,6311,7
kubbei41.0826,813,791,8613,6
etdi42.1515,872,801,718,7
gûyâ31.7895,712,651,466,0
sekiz31.8735,652,591,445,8
binâ53.5235,502,411,828,6
her85.9675,442,332,2713,1
hâlâ53.7215,432,331,798,2
biri32.8195,082,001,303,8
üzre1211.8895,041,922,5514,4
nehri44.9854,691,591,333,5
aded79.0464,651,541,735,8
niçe57.0564,521,411,393,5
olan36.7713,840,730,690,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tâki” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (90) →
EÇS III 111b–112a … elâtîn-misâl ma‘bedhâne-i musanna‘ yokdur. Kubbe-i nüh-tâkı tâk-i eflâke ser çekmiş gûyâ bir kubbe-i felekdir. Derûn-ı câmi‘ …
EÇS III 160b … içre nehr-i Tunca kenarınca niçe tâk-i Havernâklar ve niçe tâk-i nüh-tâk-i tumturaklı kulleli kasr-ı âlîler ihdâs eder. Her …
EÇS IV 342b … gark oldu derler, yine rûzgâr rimâlleri bir tarafa götürür, Tâk-i Kisrâ ke'l-evvel durur metîn binâ-yı kavîdir}.
EÇS IV 332b … -i Kisrâ-yı Enûşirvân ta‘mîr etdi. İlâ hâze'l-ân râygân bir tâk-i Enûşirvân'dır. Ol sene Hazret-i Risâlet-penâh henüz yigirmi …
EÇS VIII 233a … bir kayadan bir kayaya bir göz bir kantara etmiş, ammâ gûyâ tâk-i Kisrâ'dan nişân verir. Küçük görünür ammâ Hersek vilâyetind …
EÇS IV 343a Ba‘dehû leyle-i Mevlûd-ı Nebî'de Tâk-i Kisrâ ile ol deyr münhedim olup hâlâ eser-i binâlarına deyr …
EÇS IV 332b … ile götürüp kireç ve cıbıs içine Hazret'in ağzı yarın katup Tâk-i Kisrâ-yı Enûşirvân ta‘mîr etdi. İlâ hâze'l-ân râygân bir tâ …
EÇS III 151b … mebnîdir. Derûn-ı câmi‘de doğramalı kârgîr sütûn üzere nüh tâk-i Kisrâ üzre yine tokuz kubbe-i ibret-nümûndur. Derûn-ı câmi‘ …
EÇS VIII 253b … vsâfını kemâ-kân olan eser-i binâ-yı amûd-ı gûnâ-gûnları ve tâk-i Kisrâları ve kubâb-ı âlîleriyle ta‘rîf ü tavsîf etsek bir k …
EÇS III 162a … âr per açup dururlar. Ve bu sûk-ı sultânînin üzerleri cümle tâk-i Kisrâ'dan nişân verir toloz kârgîr binâdır kim cümle kurşum …