İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tâze

337
geçiş
124,9
milyonda
965.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
20
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi337137,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ter7912512,459,318,87929,5
cân1501.15411,697,0212,151.191,3
bulup6481910,836,297,90438,1
yiğitleri2114010,497,234,55172,2
buldular166610,357,923,98148,2
buldu131059,916,953,58101,2
cüvân141419,916,633,70102,5
bulurlar12829,877,193,4497,7
pembemisâl7349,277,692,6362,2
cezâyirli7429,247,382,6359,0
bulduk7529,207,072,6355,7
bulur123499,165,103,3662,1
buldum6489,006,972,4346,8
henüz134998,994,703,4760,2
fetâları5318,807,332,2241,8
durur115128,734,433,1646,8
geyerler72418,634,862,5533,9
mürde4298,487,111,9932,1
vücûdı51408,425,162,1726,2
cüvânları4508,406,321,9827,5
huccâc62778,324,442,3425,6
ıssı4928,265,441,9522,5
çürümeyüp378,168,741,7331,9
cezâyir41258,155,001,9420,1
cüvânlar3118,148,091,7328,6
yatırlar41438,094,811,9319,1
saya3398,036,271,7120,4
çıplak3478,006,001,7019,2
nûş87387,933,442,5723,7
hod3697,925,441,6916,9
ibâdullâh3727,915,381,6916,7
ü8411.2957,892,907,93194,3
şerîfi76357,883,462,4121,0
imdâd53647,873,782,0717,0
esbâbı31017,814,891,6714,6
hayvânât31027,814,881,6714,6
hurmâ31047,804,851,6714,5
müslimîn65607,783,422,2217,7
dururlar31197,754,661,6613,7
gulâmları31227,744,621,6613,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tâze” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (337) →
EÇS VIII 307a … Alî Dede cenblerinde kara mezâristânda bu şühedâların ter ü tâze cesed-i şerîflerin iki aded şehîd olan gulâmlarımın yanları …
EÇS VIII 342a Ammâ bunlar dahi cümle Urûmca kelimât ederler. Lâkin tâze yiğitleri cümle Cezâyirli esvâbı geyüp başlarına fes ve ark …
EÇS VIII 307a … şühedâlar esbâblarıyla defn olunmuş bulunup vücûdları ter ü tâze pembe-misâl olup kurşum yaraları yerlerinden la‘l-gûn kanla …
EÇS X Y122b … rdüler. Vecâ‘ı teskîn olup herîf mesmûm olmadan halâs bulup tâze cân buldu.
EÇS X Y130a … âze ederler kim sadâ-yı hoş-elhânları istimâ‘ eden uşşâkâna tâze cân verir.
EÇS VII 166b … p secde-i şükr edince musîbet-i Bahr-i Harez'i ferâmûş edüp tâze cân buldum. Bu nehirden cümle keştîbânlar ve ehl-i sefer tü …
EÇS IX Y374a … havuzları vardır, leb-ber-leb olup cümle ibâdullâh nûş edüp tâze cân bulurlar.
EÇS VI 182a … u Topraklık varoşu sedd-i İskender olup kal‘a-i Kanije gûyâ tâze cân buldu.
EÇS IX Y198a–Y198b … c ve mağmûm olan kimesnelerin üstlerinden nühûset ref‘ olup tâze cân bulurlar. Bu hâl üzre üç gün üç gece niçe bin âdem bund …
EÇS VII 141b … me pençe-i âfitâb mehtâb gulâmları sîm-beden ve nâzük ter ü tâze kulak şahmesi gibi yumuşak ve nerm ü râm ve nâzük-endâm gul …