İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tûl

10
geçiş
3,7
milyonda
21.919.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
35
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi104,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,67

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
arzın33211,1911,631,7342,8
dırâz36210,4210,671,7338,7
arzı39536,676,731,7222,2
u1117.4344,374,413,1647,8
ve6147.9190,410,450,660,6

Hemen sağında

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tûl” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
EÇS VIII 348b Der-beyân-ı tûl [u] arz-ı hatve-i girdâ-gird-i şehr-i Yanya
EÇS II 268a Manzara-i tûl [u] arîz-i Bahr-i siyâh
EÇS IV 282b … a atmış ve bir kenâre çıkmış, katl etmişler. Ya bu dibâceyi tûl u dırâz medh etmeden murâd ne ola denirse {cevâb oldur kim} …
EÇS II 218b 49. Manzara-i tûl [u] arz-ı Karadeniz'in cirmin bildirir.
EÇS III 35a–35b … Mükerreme kurbunda vâdî-i Hicâz'da nihâyet bulur. Böyle bir tûl [u] dırâz cebel-i mümtâzdır. Bunda olan uyûn-ı câriyeler bî …
EÇS IV 186b 28. Cümle Kürdistân'ın tûl u arzın ve hudûdların beyân eder.
EÇS X Y79a {Sitâyiş-i kasr-ı Kara Meydân ve tûl [u] arz-ı Kara Meydân}
EÇS I 35a … ebîr'in eşkâli ve tarz [u] tarhın ve binâ-yı musanna‘âtı ve tûl [u] arzın ayân [u] beyân eder
EÇS IX Y92b … up mürûr-ı eyyâm ile fenâ bulmayup durdukça sükkerlenür. Bu tûl [u] dırâz seyâhatimiz içre ekâlîm-i seb‘ada nazîrin görmedi …
EÇS I 1a … sofya'nın eşkâl-i tarz [u] tarhın ve binâ-yı musanna‘âtı ve tûl‘ [u] arzın