İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tûli

49
geçiş
18,2
milyonda
6.228.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4920,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,46

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
tûlı126126
tûli4949
tûlî33

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
nehârı3210812,7110,995,65437,0
dakîka124811,9910,753,46158,5
derece96911,299,813,00105,9
beledi1726910,778,764,11174,5
rub3509,968,691,7330,4
arzı259539,687,504,97212,4
iklîmi83169,497,452,8167,0
sâ‘at152.1977,775,553,7986,8
ola81.5887,325,122,7541,4
üç57.1634,512,261,777,8
ve73147.9194,011,766,0383,1
ile323.7692,05-0,20-0,260,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tûli” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (49) →
EÇS III 70b … ehir on yedinci iklîm-i örfiyedendir. Arz-ı beledi (---) ve tûl-i nehârı (---)
EÇS IX Y303b–Y304a … bulunmuşdur kim mebde-i arzı 20 derece ve 27 dakîka ola. Ve tûl-i nehârı 13 sâ‘at ve 15 dakîka ola. Ve bu iklîm-i sânînin vas …
EÇS IX Y42a "Ey Melemen'in meleme ve tûl-i emele düşmüş hasîs ve denî halkı. Bu abd-i za‘îfi bir gece …
EÇS III 56b … alınmışdır. Ol hesâb üzre arz-ı beledî (---) (---) (---) ve tûl-i nehârî (---) (---).
EÇS X Y251b … hey’et ve ilm-i usturlâb üzre ekâlîmin ve arz-ı beledin ve tûl-i nehârın ve tâli‘-i nücûmun ve beyne's-semâ’i ve'l-arz ne ka …
EÇS IX Y303b–Y304a … vasatı ol makâmdır kim arzı 24 derece ve 40 dakîka ola. Ve tûl-i nehârı 13 sâ‘at ola. Efvâh-ı âlemde iklîm-i Y 304a sânî ( …
EÇS X Y417a … usturlâb ve rub‘ dâyire ile irtifâ‘ın alup arz-ı beledin ve tûl-i nehârın ve iklîmin beyân eder
EÇS X Y253b … mâ-beyninde geşt [ü] güzâr ederken arzı altmış üç derîce ve tûl-i nehârı yigirmi bir buçuk sâ‘at buldum.
EÇS X Y253a … -i nehârı 15 sâ‘at ola, vasat-ı arzı 41 derece 15 dakîka ve tûl-i nehârı 15 sâ‘at ve nısf ola. Ve,
EÇS X Y377a … sin ü mu‘ammer olur kim kuvveti gitmiş ve hey’eti bitmiş ve tûl-i ömrü yetmişe yetmiş gitmiş ve çoğu yetmişi yüzü geçmiş musâ …