İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tûlu

222
geçiş
82,3
milyonda
1.479.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi22290,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
tûlu222222
tûlü4242

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ayakdır4619211,838,516,76464,0
mihrâba227511,258,804,68231,9
şarkdan1610510,657,853,98145,1
konakdır117810,237,743,3097,9
varınca491.13810,216,036,89316,6
arzı4095310,125,996,23256,2
adımdır307859,935,865,38186,3
kapusundan173499,936,214,07113,8
adım287319,915,865,20174,0
mîldir101759,696,443,1370,1
kâmil381.4469,545,326,01207,9
mîl114819,005,123,2257,0
karadeniz’in4548,896,811,9830,2
kıble158398,864,763,7370,5
garba181.0598,854,694,0882,9
câmi‘inden3218,667,761,7226,8
germe41028,665,901,9725,0
kıbleden3408,556,831,7222,7
iklîmi63168,514,852,3628,9
câmi‘in96768,364,342,8537,2
yoldur3898,305,681,7017,8
körfez3938,295,621,7017,6
ayak64118,284,472,3425,8
tûlânî31028,255,481,6917,0
tavîl31318,125,121,6815,5
yan42678,074,511,9117,4
kapusuna31478,064,951,6814,9
konak54247,994,162,1119,5
arşın42957,994,361,9016,6
kenârınca42977,984,351,9016,6
yerdir65627,974,022,3022,2
yüz9012.2727,883,488,64274,5
seksen89467,813,682,6126,2
iki599.4177,653,256,87162,2
dîvârı44867,533,641,8412,9
tâ162.6737,503,183,5642,4
cânibine57007,473,442,0314,8
elli162.7457,473,153,5541,6
sâ‘at122.1977,343,053,0529,8
vâsi57937,333,262,0013,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tûlu” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (222) →
EÇS VIII 285b Kal‘ası elli mîl tûlu bir liman-ı azîmin intihâsında Hanya'ya bir bayır aşırı kar …
EÇS IX Y119a … l vâcibü'z-ziyâret bir câmi‘-i atîkdir. Ve kıble kapusundan tûlu tâ mihrâba varınca yüz seksen beş ayakdır ve yan kapudan ya …
EÇS II 258a … n şarkdan garba bu Kotası aşîretine gelince Abaza diyârının tûlu kâmil kırk konakdır, deryâdan (---) mildir ve arzı beş kona …
EÇS IX Y47b–Y48a … nın nısfın doldurup nev-binâ bir çârsû-yı zîbâ etmişdir kim tûlu üç yüz adım bir şâhrâh-ı azîmin cânibeyni ale't-tertîb kırl …
EÇS II 312a … i sâkinlerdir kim bu kabîleler ile Gürcîstân ülkesinin dahi tûlu kırk menzildir. Ve yine bu Gürcîstân'ın meştâsında Acem hud …
EÇS VII 137b–138a … 8a⟧ kapulu câmi‘dir. Ve bu kıble kapusundan mihrâba varınca tûlu iki yüz ayak ve arzı yüz elli ayakdır. Ve tarz-ı kadîm bir …
EÇS VI 185b … tılar döküp dahi ardına kat-ender-kat meterisler varmış kim tûlu kâmil altı konak yoldur. Vâcibü's-seyr makdûr-ı beşer değil …
EÇS V 114b … a cemî‘i ehl-i sanâyi‘ mevcûd olup bir şâhrâh-ı azîmdir kim tûlu tâ Kapucu câmi‘inden tâ Balık bâzârına varınca kâmil üç bin …
EÇS X Y255b İklîm-i evvelin tûlu şarkdan garba bin iki yüz elli fersahdır ve arzı yüz toksan …
EÇS VIII 226a … gûyâ sihr-i mübîn etmiş kim acâ’ib kârgerlikdir. Bu câmi‘in tûlu iki yüz ayakdır, arzı yüz on kademedir. Ve bir musanna‘ min …