İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tüfengi

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
48
geçiş
17,8
milyonda
6.350.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
7
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4819,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,71

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
pürreng41311,0711,082,0054,9
pürceng41611,0010,782,0052,9
pürrengi3410,8812,361,7348,7
kol83409,407,372,8166,2
atup33667,895,851,7018,5
top61.1397,375,212,3831,8
hakîre36297,185,071,6815,3
imiş31.6475,863,681,609,8
beş43.4565,233,021,759,8
birer32.6815,172,981,517,2
yokdur44.6454,802,601,677,8
var57.6464,412,201,757,5
üç47.1634,181,971,495,0
bin512.2673,731,521,464,0
aded39.0463,431,220,991,7
iki39.4173,381,160,961,5
ile723.7693,271,051,373,0
u517.4343,231,011,132,0
ve36147.9193,000,772,499,4
ammâ315.2292,690,470,480,3
cümle421.1972,630,410,490,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tüfengi” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (48) →
EÇS IX Y312a … alî‘a-i asker olup murg-ı semender-vâr âteş-feşânlık ederek tüfeng-i bed-reng sadâsından cümle ehl-i Mekke'ye ra‘b u bîm dehşet …
EÇS IV 401b … bir kal‘a-i metîn-i muhtasardır. Zîrâ zamân-ı kadîmde top u tüfeng-i pür-ceng olmamak ile bu kal‘a hemân yalın kat bir bârû-yı a …
EÇS VI 187b–188a … afda bizim gâzîler uzun boylu dalyan tüfengler ile niçe bin tüfeng-i pür-rengleri bir fitilden atup suda şinâverlik edüp halâs o …
EÇS VI 160a … rıma dahi cümleye bir kîse ve birer çuka kumaş ve birer kol tüfengi ve birer re’s Hersek bârgîrleri in‘âm etdi.
EÇS IV 215b … 'ya bin altmış kise mâl on bir kise altun-ı helâl ve üç bin tüfeng-i bî-cevher-i pür-renk ve üç yüz denk harîr-i gûnâ-gûn-ı renk …
EÇS X Y450b Vakt-i Hanefî oldu. Üç kılıc biri gümüşlü ve üç boy tüfengi ve bir çakmaklı kol tüfengi ve iki gümüşlü bıçak ve benim o …
EÇS VI 105b … yağdırırlardı. Ammâ ne tüfeng, her biri birer muşkat-misâl tüfeng-i pür-rengler, avuç saçmasıyla atdıkları zamân küffârı demet …
EÇS VII 7b–8a … ümle helâlleşüp dal-sâtûr-ı Muhammedî ve balta ve külüng ve tüfeng-i Frengî ile âmâde olup üç kol asker edüp biri sağ ve biri so …
EÇS VII 104a … gde kurşum atıldıklarında aslâ bârûdundan kara dûd çıkmayup tüfengi sadâ vermeden kurşum menzil ururdu. Bu Eflak vilâyetinde bu …
EÇS VI 76b … Alaman Kralı Ferdinand'ı basup eyle şiş ve harba ve top ve tüfeng-i pür-ceng urur kim cümle küffâr şişden geçüp mâl [u] menâlle …