İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

taşdan

98
geçiş
36,3
milyonda
3.331.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
1
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi9840,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimDKEÇSToplam
taşdan·9898
ṭaşdan1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oyulmuş113911,369,923,31132,9
taşa55110,108,402,2348,8
mebnîdir4669,647,701,9935,0
yekpâre4899,457,271,9932,6
mebnî73598,976,072,6145,3
sûreti31438,676,171,7119,8
siyâh65728,205,172,3831,5
çârkûşe33417,814,921,6714,7
kubbe33517,774,881,6714,5
olunmuş34807,414,431,6512,7
beyâz71.5347,133,972,4825,5
dibinde36087,124,091,6311,4
kimi37836,803,721,609,9
binâ103.5236,503,292,8427,8
gûnâgûn51.8116,423,252,0013,6
taş31.0926,373,241,558,1
kara41.5326,333,171,7810,5
aslâ31.7475,742,561,445,7
gûne31.8815,632,461,425,3
var107.6465,402,172,4614,6
pâre32.3145,352,161,344,3
hudâ32.5825,202,001,303,8
âdem43.7175,101,891,464,6
kadar44.2584,911,691,383,9
vardır78.5684,731,491,705,5
yine57.3724,461,221,282,8
ammâ915.2294,271,021,533,7
içre35.3244,180,960,841,1
olur36.0124,010,780,720,7
iki49.4173,780,550,630,5
cümle621.1973,21-0,04-0,060,0
üzre311.8893,04-0,20-0,260,1
olup417.2812,91-0,33-0,510,2
ve34147.9192,91-0,34-1,542,1
dahi313.1862,89-0,35-0,480,2
ile523.7692,78-0,47-0,850,6
edüp423.9572,45-0,80-1,481,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“taşdan” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (98) →
EÇS X Y445b … nâsı kehflerdir kim içine âdem girse vâlih [ü] hayrân olur. Taşdan oyulmuş mukarnas san‘atlar var kim akıllar vâlih olup dîdel …
EÇS IX Y220b Buna karîb mahalle-i Gurebâ derler, taşdan oyulmuş niçe yüz gâr-ı azîmler vardır. Hâlâ her birinde niç …
EÇS X Y428a … ise her ecnâsın ellerinde birer âletleri ile çalar şeklinde taşdan binâ olunup Deccâl-i la‘înin başına üşmüşler. Bu dahi ve mi …
EÇS IX Y102b … lli yüz bin renc [u] anâ ile ol gece karanlıkda dağdan dağa taşdan taşa seyishânelerimiz yıkılarak düşe kalkarak ve başımızdan …
EÇS X Y438a … çamura ağır binâ gark olur. Cümle bin altı yüz mikdârı kimi taşdan kimi çalaşdan kimi kamışdan ve kimi koçaşdan ya‘nî çalı ve …
EÇS VI 29b … gümüş eğseriler ile haça mıhlamışlar. Bir garâ’ib ü acâ’ib taşdan oyup vücûd-ı Îsâ ceseden tasvîr etmişler, ya‘nî kâğızda tas …
EÇS IX Y238a Kal‘ası bir düz çemenzâr sahrâda şekl-i murabba‘ bir kara taşdan bir küçük kal‘adır. Dâ’iren-mâdâr cirmi sekiz yüz adımdır. …
EÇS X Y133b Hâssa: Keheneler asrında bunda bir taşdan oyulmuş kayık var idi. Dörd âdem binüp bu bürkeden Nîl'e va …
EÇS X Y384a … eşkâl-i garîbe ve acîbeler var kim gûyâ henüz zî-rûhdur. Ve taşdan oyulmuş gûnâ-gûn mukarnes püsüskârî san‘atlar ve cemî‘i zî- …
EÇS VIII 341b Ve bu kasaba içre bir dere cârîdir. Ve bir göz taşdan mebnî bir cisir dibinden bir âb-ı hayât su kaynayu[p] çıkar …