İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ta‘lîm

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
56
geçiş
20,8
milyonda
5.445.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
21
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5622,9

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
cibrîli4849,878,161,9937,5
emîn53998,496,242,2133,5
etdiği33238,025,811,7018,3
bana33537,915,681,7017,8
eyle52.2536,153,742,0716,7
ederler74.5655,633,212,3618,7
etdiler31.9885,593,181,547,9
deyü86.0075,433,002,4819,4
hazreti65.9455,032,602,0511,7
edüp2423.9575,032,594,0947,2
âdem33.7174,702,281,384,7
eder34.2494,512,091,324,1
ü611.2954,111,681,685,7
üzre311.8893,040,600,590,5
cümle521.1972,950,510,660,6
ile323.7692,04-0,40-0,550,2
ve8147.9190,83-1,62-5,8515,8

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ta‘lîm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (56) →
EÇS V 187a … ---) zâde efendi bâzâr-ı gılmânda Seydî'yi alup silâhşörlük ta‘lîm etdirirler. Eyle üstâd-ı kâmil cündî silâhşör olup kırk adı …
EÇS I 147a … r ma‘rifetleri var idi kim cümlesine Hazret-i Cibrîl-i Emîn ta‘lîm edüp cümle benî âdeme anlardan ma‘rifet şâyi‘ olup her bir …
EÇS III 29a … zret-i Cibrîl-i Emîn Hazret-i Âdem-i Safî'ye lisân-ı Arab'ı ta‘lîm edüp Havvâ Ana ile ve gayri melâyikeler ve bizzât Rabbü'l-i …
EÇS VII 131a … t kuyûduyla Mu‘âz ibn Cebel tezkîr ü ta‘lîminde ta‘assubâne ta‘lîm etdikde yine Cingiz Hân:
EÇS III 146a–146b … ı gönderüp her diyâr-ı deyrde papaslara ve gayrı Nasârâlara ta‘lîm ederek Hazret-i Yahyâ asrında ve Hazret-i İsâ sabâvetinde k …
EÇS I 183b … ve Ebû Zeyd-i Müslimî'dir ammâ na‘l kesmeği Hazret-i Hızır ta‘lîm etmişdir.
EÇS I 33b–34a … resme bir câmi‘ binâ edin" deyü Ayasofya'nın vaz‘-ı esâsın ta‘lîm {etdi.} ibtidâ zemîn-i ka‘ra varınca hafr edüp tâ Âhûrkapu …
EÇS IX Y333b … vâr inşâ edüp metânet üzre tevsî‘ eyle" deyü Süleymân Hân'a ta‘lîm buyururlar.
EÇS IV 224b … ddisân, Müslim ve Buhârî hadîslerin rivâyetleriyle tâlibler ta‘lîm eder.
EÇS X Y81b … zrak ve kılıc ve tîrkeş ve tüfeng ve kalkan ve matrakbâzlık ta‘lîm ederler. Bu meydânın cânib-i erba‘ası ikişer üçer tabaka iç …