İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ta‘mîr

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
375
geçiş
139,0
milyonda
856.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
10
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi375153,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
ta‘mîr375375
tamîr11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
termîm21122513,499,7214,512.780,7
termîmine454811,779,726,70590,4
termîmi212710,749,454,58257,2
termîme192110,629,674,35245,4
yerlerin1915510,206,784,32143,6
ü29011.2959,674,5316,291.299,6
müceddeden101449,305,963,1163,7
cisrin91509,135,752,9454,7
kal‘ayı241.0919,074,314,6598,4
mübâşeret91909,035,412,9350,4
mâlıyla7898,956,142,6146,4
kal‘asın156508,914,383,6962,8
muhtâcdır6778,766,132,4139,6
gereği5248,687,552,2243,5
münhedim126308,614,103,2645,8
dürri61968,434,782,3628,4
kal‘asının83878,434,222,6831,8
islâmbol’u51228,365,202,1826,5
târîhdir51378,325,042,1725,4
metânet51398,325,022,1725,3
etmişdir151.2108,283,483,5345,3
olunmak4758,195,581,9623,3
sehel85528,143,702,6126,4
kal‘anın161.4898,143,273,5944,1
me’mûr63828,023,822,2820,7
etmeğe109207,983,292,8427,8
etdüğine3197,967,151,7224,3
içine86817,963,402,5623,3
van’ı3357,916,271,7120,4
sa‘y3557,845,621,7017,6
tevsî3557,845,621,7017,6
bayram3737,785,211,6915,9
kili3757,775,171,6815,8
câmi‘in76767,773,222,3618,8
himmet3927,724,871,6714,6
olunsa3997,704,771,6714,1
edüp15123.9577,672,5010,12281,2
şey54587,623,302,0113,9
mi‘mâr42927,623,621,8412,8
şerîfi66357,603,092,1615,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ta‘mîr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (375) →
EÇS X Y79a … ç kal‘aya İbrâhîm Paşa sekiz bin yeniçeri doldurup odaların ta‘mîr ü termîm etdi. Ve Mekke ve Medîne umûrların görüp ve cümle …
EÇS IX Y159b Diğer târîh, ammâ ta‘mîr olunduğuna târîhdir:
EÇS II 286b–287a … lık eder. Bu câmi‘ harâbe olmağıla Sultân Murâd Hân-ı Râbi‘ ta‘mîr u termîm etmeyüp içinde balyemez toplar dökmek için tophâne …
EÇS IX Y179a … le kal‘asına İşpanya elinden şebhûn ile istîlâ edüp kal‘ayı ta‘mîr ü termîm edüp anıniçün Cebel-i Elheme'den galat Cübeyle kal …
EÇS I 68b … ân Ahmed Hân câmi‘i ve türbesini ziyâret edüp bu câmi‘lerin ta‘mîr [ü] termîmin görüp hamd [ü] senâ edüp Âsitâne-i sa‘âdeti'ne …
EÇS I 128a Bu minvâl üzre Galata şehrin ta‘mîr u termîm edüp hudûdnâmeleri tahrîr edüp Kostantın'ı harâca …
EÇS I 85a Alî Paşa Varat'ı feth edüp ta‘mîr [ü] termîm ederken sene (---) târîhinde isyân-ı Mihne Beğ b …
EÇS III 149b … isân-ı Latince İdrivne Kral bu kullenin târîhin tahrir edüp ta‘mîr etmişdir.
EÇS II 350a–350b … nhedim etmişdir. {Ammâ Sultân Alâeddîn Câmi‘in Süleymân Hân ta‘mîr etmişdir. Be-dest-i Mi‘mâr Sinân Ağa} Ammâ bu câmi‘ çârsû i …
EÇS IX Y20a … i sa‘b u kavî Şeddâdî binâ-yı metîn kal‘adır. Sehel şey ile ta‘mîr olunmak mümkinü'l-husûl bir kal‘a-i Gedüs'dür, ammâ ne cirm …