İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

taht

104
geçiş
38,5
milyonda
3.139.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
145
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10442,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBDKEÇSToplam
taht···104104
taḫt224·8
ṭaḫt··1·1

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
baht264212,5110,975,10365,4
raht137111,259,213,60142,8
edinüp1410411,118,773,73144,5
edindi82211,0210,202,83100,6
tâc129510,958,683,46122,2
menûf’u61410,7010,442,4577,9
pâyı710510,107,762,6361,9
bahtı41910,069,422,0045,1
yâ171.2528,685,464,0396,0
oturup42468,555,721,9624,0
ola181.5888,455,204,1395,3
karâr43608,145,171,9421,0
amâr35367,264,181,6411,7
deyüp91.9717,153,892,8031,9
pâdişâh36746,983,851,6110,5
da37206,903,761,6010,1
kalkup38366,713,541,589,3
sâkin39086,603,421,578,8
murâd51.7046,503,252,0013,6
etdi62.1516,453,182,1815,8
sonra41.6186,253,001,759,7
ba‘dehu52.1636,182,911,9411,5
u3817.4346,152,825,2984,8
üzre1911.8895,702,373,5232,2
hân85.4015,572,262,2412,5
içün32.0365,522,261,374,7
ahmed32.4915,241,971,293,7
hudâ32.5825,191,911,273,6
kerre32.8085,081,791,233,2
olup1617.2814,911,592,6714,0
oldu33.3614,831,531,132,5
binâ33.5234,761,471,102,3
gelüp45.0514,671,361,222,7
azîm34.0974,551,251,001,7
sene46.2404,371,061,041,7
nehri34.9854,270,960,841,1
edüp1423.9574,250,921,774,7
olan46.7714,250,940,961,4
şehri35.6784,090,780,720,7
deyü36.0074,010,700,660,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“taht” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (104) →
EÇS V 167a … zamândan berü Âl-i Osmân'a kâfirden bir elçi gelse pâdişâh taht üzre karâr-dâde olup pâdişâhın hil‘atına muttasıl bir uzun …
EÇS II 274b–275a … p halâs olmuşken Osmân iğfâl-ı mehil verüp Şehzâde Mehemmed taht altından çıkup meydân-ı ma‘rekede reftâr ederek yine oyuna …
EÇS VI 152a Ve Meryem Ana kezâlik bir taht üzre oturup başında tâc-ı Mayfirav üzre cemî‘i kral karılar …
EÇS IV 321b–322a … bu Kâşân'a yazığı gelüp oğlu Ya‘kûb Şâh'a ihsân edüp pây-ı taht oldu. Ammâ sene 954 târîhinde Süleymân Hân fermânıyla Şâh İ …
EÇS V 65b … uhâsebesi görülüp bâkî mahsûlü kendüye kalır. Hâsıl-ı kelâm taht mansıbı bir musibet hükûmetdir.
EÇS X Y384b … al‘adır. Ba‘dehu Kabâbıta elinden Seyf-i Zülyezen feth edüp taht edindi. Ba‘dehu bu Şellâl boğazın kayalardan kat‘ edüp ⟦Q 3 …
EÇS I 19a … uhûr-ı tantana-i Kostantîn otuz seneye müntehî olup ba‘dehu taht [u] raht [u] bahtı vücûd-ı bî-bahtından tehî olup (---) mah …
EÇS X Y227b/mük … olunup âl-i Osmân pâdişâhlarından İbn Ka‘b gelüp safâ edüp taht edine, der. Ve felekin te’sîri sebebiyle çarh-ı felek devr …
EÇS I 128a … asına kıral nasb edüp babası Sakız cezîresinde karâr edinüp taht edindi.
EÇS II 275b … top urup Murâd zîr-i zeber olup İbrâhîm, Ahmed Hân yanında taht üzre oturup âhir Murâd fevt olup İbrâhîm taht-nişîn pâdişâh …