İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

taklîd

37
geçiş
13,7
milyonda
8.010.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3715,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,37

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hicv3711,1311,931,7345,2
gülmeden43510,8310,022,0048,1
evzâ35310,099,011,7331,7
etmez42029,107,501,9933,7
sana33917,846,131,7119,6
etdikde38336,825,041,6815,2
âdem53.7175,453,622,0516,0
ederler34.5654,422,581,445,8
edüp1423.9574,262,413,0424,5
ü511.2953,852,011,686,5
cümle421.1972,630,780,841,0
u317.4342,490,650,630,5
ile323.7692,050,200,230,1
ve9147.9191,00-0,85-2,414,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“taklîd” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (37) →
EÇS I 210b … Gâzî gibi rind-i cihân bir pâdişâh-ı Cem-cenâbın huzûrunda taklîd edüp habt [u] halt-ı kelâm etmeden âb-ı rûyıyla suhan-perdâ …
EÇS VII 70a … esbâbların geyüp ve yüzlerine niçe yüz gûne sûretler geyüp taklîd edüp tahkîk ederler, ammâ hârık-ı âde sihr mertebesinde şey …
EÇS I 210a … eccâm nâm bir mukallid, Fir‘avn meclisinde Hazret-i Mûsâ'yı taklîd edüp cümle Fir‘avnîler şâd olup Hazret-i Mûsâ gazab-âlûd ol …
EÇS IV 233b … bu Bitlîs sahtiyânının rengârengi gibi kâfire müyesser olup taklîd idememişlerdir. Zîrâ Âl-i Abbâsiyân'dan Sultân Evhadullah'ı …
EÇS III 155b … et-nümâlardır. El-hâsıl rub‘-ı meskûnda misilleri yokdur ve taklîd dahi kabûl etmez vâcibü's-seyr bânghânelerdir kim her gören …
EÇS I 210a … ü denâetlerin ve tarz [u] tavrların ve evzâ‘ [ü] etvârların taklîd ederlerdi.
EÇS I 210a "Habîb-i Kelîmim Fir‘avn'a taklîd etmez, sana taklîd edüp kılınır. Cümle evzâ‘ [ü] etvârı mak …
EÇS I 210a Ba‘dehu bu fenn-i taklîd ve fenn-i hicv, füsahâ [ve] büleğâ-yı Benî Kureyş kabîlesi …
EÇS VI 116a "Benim mührime bunda taklîd edüp yazmışlar" dedikde Sadrıa‘zam eydir:
EÇS I 209b … u Çingâne taklîdinde bî-bedeldir. Ve'l-hâsıl kırk yedi pâre taklîd îcâd edüp kâr-ı lu‘bedebâzlığa bir gayrı âb [ü] tâb verüp c …