Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 1 | 30,8 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 318 | 129,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tarafa) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| karşu | 89 | 912 | 11,21 | 6,69 | 9,34 | 660,9 | |
| beri | 34 | 513 | 10,39 | 6,13 | 5,75 | 224,6 | |
| bizden | 9 | 140 | 9,33 | 6,09 | 2,96 | 58,8 | |
| tarafdan | 10 | 280 | 9,10 | 5,24 | 3,08 | 53,5 | |
| selâmetle | 6 | 204 | 8,55 | 4,96 | 2,37 | 29,8 | |
| geçüp | 20 | 1.428 | 8,55 | 3,89 | 4,17 | 70,9 | |
| sol | 8 | 425 | 8,46 | 4,31 | 2,69 | 32,8 | |
| öte | 5 | 150 | 8,45 | 5,14 | 2,17 | 26,1 | |
| geçirüp | 6 | 250 | 8,43 | 4,67 | 2,35 | 27,4 | |
| geçdi | 4 | 72 | 8,39 | 5,88 | 1,97 | 24,9 | |
| karavullar | 4 | 125 | 8,21 | 5,08 | 1,94 | 20,5 | |
| yıldırup | 3 | 20 | 8,18 | 7,31 | 1,72 | 24,9 | |
| ubûr | 27 | 2.776 | 8,16 | 3,36 | 4,69 | 77,6 | |
| geçmeğe | 3 | 33 | 8,13 | 6,59 | 1,71 | 21,7 | |
| ihtimâldir | 3 | 35 | 8,12 | 6,50 | 1,71 | 21,4 | |
| direği | 3 | 40 | 8,10 | 6,31 | 1,71 | 20,5 | |
| edince | 7 | 524 | 8,09 | 3,82 | 2,46 | 24,2 | |
| müteveccih | 4 | 167 | 8,08 | 4,66 | 1,92 | 18,3 | |
| tuna’yı | 3 | 54 | 8,04 | 5,88 | 1,70 | 18,7 | |
| sağ | 7 | 583 | 7,99 | 3,67 | 2,44 | 22,8 | |
| üstünden | 3 | 74 | 7,97 | 5,42 | 1,69 | 16,8 | |
| teveccüh | 3 | 93 | 7,90 | 5,09 | 1,68 | 15,4 | |
| atdan | 3 | 119 | 7,81 | 4,74 | 1,67 | 14,0 | |
| buz | 4 | 265 | 7,81 | 4,00 | 1,87 | 14,7 | |
| durup | 4 | 269 | 7,80 | 3,97 | 1,87 | 14,6 | |
| asâkiri | 8 | 874 | 7,78 | 3,27 | 2,54 | 22,1 | |
| gemilerle | 3 | 130 | 7,77 | 4,61 | 1,66 | 13,5 | |
| gerü | 4 | 286 | 7,76 | 3,89 | 1,86 | 14,1 | |
| bırağup | 5 | 443 | 7,75 | 3,58 | 2,05 | 15,7 | |
| çam | 3 | 143 | 7,73 | 4,47 | 1,65 | 12,9 | |
| bîbâk | 3 | 148 | 7,72 | 4,42 | 1,65 | 12,7 | |
| gitdiler | 4 | 321 | 7,68 | 3,72 | 1,85 | 13,3 | |
| bizler | 3 | 163 | 7,67 | 4,28 | 1,64 | 12,2 | |
| ağaç | 4 | 339 | 7,64 | 3,64 | 1,84 | 12,9 | |
| rûzgârı | 3 | 188 | 7,60 | 4,08 | 1,63 | 11,4 | |
| tarafda | 5 | 532 | 7,59 | 3,31 | 2,01 | 14,0 | |
| nazar | 5 | 553 | 7,55 | 3,26 | 2,00 | 13,7 | |
| uyvar | 3 | 217 | 7,52 | 3,87 | 1,61 | 10,5 | |
| gemiler | 4 | 407 | 7,50 | 3,38 | 1,81 | 11,5 | |
| cisir | 3 | 226 | 7,49 | 3,81 | 1,61 | 10,3 |
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
tarafa* ile tüm bağlamlar →“tarafa” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (319) →| EÇS VI 123a | Uyvar'ın batı tarafıyla şimâle meyyâl sehel sağ | tarafa | düşer Uyvar'ın sahrâsı nihâyetinde evc-i âsumâna ser çekmiş … |
| EÇS X Y98b | … ağacı ve câmi‘in üç(er) demir kapusu var. Subaşı sarâyından | tarafa | kapusu mesdûddur. |
| EÇS VIII 189b | … buz pâreleri pâre pâre edüp ikinci sâ‘atde bu gölden karşu | tarafa | ubûr edüp cân halâs etdik, ammâ çok hayvânât bu gölde kaldı … |
| EÇS VI 100a–100b | … geçüp bizim 100b tarafımızda meks edüp hamd-i Hudâ bizden | tarafa | asâkir-i İslâm vefret üzre oldu. |
| EÇS VIII 190b–191a | … niçe 191a yüz re’s atları nehr-i Kuban'dan yıldırup karşu | tarafa | geçirüp Çerkez evlerinde ve Noğay kavmi evlerinde âhûrlar i … |
| EÇS IV 287b | … hânendelikleri vardır. Güft-i sıbyân-ı hânendegân ağaç sağ | tarafa | salınırken cümle bir ağızdan "Halli sun, halli sun" deyü fe … |
| EÇS VIII 191a | … hr-i azîm Kuban'ı bu[z]lap iken buzlar arasından yine karşu | tarafa | ötüp gerü dönen atı suya döğe döğe kovdum. |
| EÇS VIII 248a | … p oturmak mümkin toplar var kim tâ Kastel burnunu döğer. Ol | tarafa | nâzır top-ı {kal‘a}-kûplara şayka ve pranka top derler. Âde … |
| EÇS VI 186a | … rmâ-germ ceng-i azîm edüp hamd-i Hudâ nesîm-i nusret bizden | tarafa | esüp şemşîr-i âteş-tâb ile küffârın urûkun kesüp cümle yigi … |
| EÇS II 264b–265a | … a düşdüler. Bu mahalde bir sağanak dahi gelüp gemiyi baştan | tarafa | iki pâre edince anbâr içinde pinhân olan cümle yolcular ve … |