İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tarz

79
geçiş
29,3
milyonda
3.998.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7932,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,84

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tavrı122811,8410,843,46162,6
tarh2112511,729,494,58238,7
tavr7811,3611,872,65111,1
tarhı84011,119,742,8393,8
tarhın5510,9312,062,2483,6
tavrın3410,2111,641,7345,7
binâsın3239,919,121,7332,4
eşkâli65718,245,492,3934,0
mebnî43598,235,571,9623,1
olunmuş44807,875,151,9420,9
diyârda34207,624,931,6814,7
birer92.6816,743,842,7931,3
u5517.4346,693,756,87188,6
gûne61.8816,653,772,2720,3
üzre3511.8896,583,655,45114,5
olunmuşdur41.3946,483,611,8412,7
biri62.8196,083,182,1815,9
olmuşdur31.8505,672,791,486,5
her95.9675,612,692,5318,4
binâ53.5235,512,601,879,7
câmi‘i34.6374,381,471,112,3
dahi513.1863,630,700,851,0
cümle721.1973,430,500,770,7
ü311.2953,110,180,200,0
ile623.7693,040,110,180,0
ve34147.9192,91-0,03-0,110,0
ammâ315.2292,68-0,25-0,330,1
edüp323.9572,03-0,90-1,511,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tarz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (79) →
EÇS VIII 279b … nerdübân ile hakîr bu bânghâneye urûc edüp şehrin tarh [u] tarz, eşkâl-i esâs-ı binâsın seyr [ü] temâşâ edüp bir tabak kâğı …
EÇS VI 11a … ne binâ olunup görülecekdir kim eğer ma-vaka‘ı üzre cemî‘i tarz [u] tavr-ı tarhın bir bir ta‘rîf ü tavsîf etsek bu seyâhath …
EÇS I 130a Tarz [u] tavr-ı ahvâlât-ı ahâlî-yi Galata'yı beyân eder: Evvelâ …
EÇS III 154b … alkal‘a'da Rüstem Paşa câmi‘in görsün kim hemân ol tarh [u] tarz üzre mebnî bir câmi‘-i kebîrdir. Ammâ Rüstem Paşa küçükdür.
EÇS X Y217b Ve ahvâlâtlarına vâkıf olamaz diller. Ve bir vech ile tarz u tavrı ve âyîn ü kavânîni diller ile ta‘bîr ü tahrîr ü tav …
EÇS I 147a … ve a‘yân [u] eşrâf ve vüz[er]â yalıların âb [u] hevâları ve tarz [u] tarh binâları ve ibret-nümâ kâ‘alarıyla cümle evsâfları …
EÇS VII 37a … azîmdir kim gâyet musanna‘dır, ammâ ihrâk olunmak ile gayri tarz binâ olunup cümle paşa ağavâtlarına müte‘addid odaları ve k …
EÇS X Y103b–Y104a Ve bir İslâmbol tarz bir tabaka bir serâmed minâresi var kim Mısır'da değil rûy- …
EÇS V 94a … ayup ubûr edüp zevkimize mâni‘ olmadı. Bir acâ’ib ü garâ’ib tarz [u] tarh-ı mergûb ve bir şekl-i ibret-nümâ-yı mahbûb üzre m …
EÇS I 1a 30. Ayasofya'nın eşkâl-i tarz [u] tarhın ve binâ-yı musanna‘âtı ve tûl‘ [u] arzın