İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tasma

18
geçiş
6,7
milyonda
14.605.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi187,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,33

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimEÇSToplam
tasma1818
taşma11

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
özü43018,687,961,9936,3
suyu36677,176,401,7120,8
nehri184.9856,886,084,18118,6
kenârında41.3476,595,801,9624,4
edüp323.9572,041,230,991,7
ve3147.919-0,59-1,40-2,834,2

Hemen solunda

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tasma” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (18) →
EÇS V 48a … ninde Karadeniz'e deryâ-misâl olup mahlût olur, ammâ nehr-i Tasma (---) (---) dağlarından tulû‘ edüp niçe kal‘alar ve tahrîr …
EÇS VII 116b Menzil-i kal‘a-i Jabotin: Nehr-i Tasma bataklığı içinde olunup ma‘mûr palanka olduğu merkûmdur. An …
EÇS V 48b … sna kal‘asından cânib-i kıbleye bir konak susuz çölde gidüp Tasma suyu geçidinden geçüp değirmenler kenârında Hân oturup on g …
EÇS VII 115b–116a Bu dahi 116a nehr-i Özü ile nehr-i Tasma birbirlerine mahlût olduğu mahalde bir palanka-i hisâr-ı me …
EÇS VII 116b Kal‘a-i Duşka: Bu dahi nehr-i Tasma suyu kenârında olup değirmenler dibinde geçitden nehr-i Tas …
EÇS V 47b Ve varoş handakı içinden nehr-i Tasma dolaşup su içinde gûnâ-gûn harbe ve kapanlar ve çarhlar pey …
EÇS V 49a … ve gayrı âsâr-ı binâlarına nazar etmedim. Bu mahalle nehr-i Tasma tâ batı tarafından gelüp Çehrin kal‘ası kurbunda nehr-i Özü …
EÇS V 49a … ç bin çengâl dest-i sermest Kazaka mâlikdir. Bu dahi nehr-i Tasma kenârında cümle palanka çıt ve rıhtım dolma hisâr-ı kavîdir …
EÇS V 48a … n cümle etrâfı rıhtım dolma çit palankadır. Bir yanı nehr-i Tasma suyudur kim ol kadar nehr-i azîm değildir. Bir tarafı cumbu …
EÇS VII 116b … Çehriliçse derler. Sol tarafında nehr-i Özü dibinde nehr-i Tasma üç kat konaklıka(?) ve üç kat handaklı Şeddâdî binâ iç kal‘ …