Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Dede Korkut Kitabı | 31 | 955,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 32 | 13,1 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tavla) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| şahbaz | 26 | 26 | 13,22 | 12,39 | 5,10 | 447,8 | |
| içit | 6 | 4 | 11,52 | 12,97 | 2,45 | 103,1 | |
| atlarum | 6 | 5 | 11,50 | 12,65 | 2,45 | 103,1 | |
| atlarını | 6 | 6 | 11,48 | 12,39 | 2,45 | 103,1 | |
| ṣorar | 5 | 15 | 11,04 | 10,80 | 2,23 | 66,8 | |
| yapılanda | 4 | 2 | 10,98 | 13,39 | 2,00 | 68,7 | |
| çekilende | 4 | 2 | 10,98 | 13,39 | 2,00 | 68,7 | |
| ṣayvanlu | 4 | 2 | 10,98 | 13,39 | 2,00 | 68,7 | |
| atlaruŋ | 4 | 3 | 10,96 | 12,80 | 2,00 | 68,7 | |
| olsam | 5 | 27 | 10,83 | 9,95 | 2,23 | 60,0 | |
| atlu | 4 | 22 | 10,59 | 9,93 | 2,00 | 47,9 | |
| binmişüz | 3 | 2 | 10,56 | 12,97 | 1,73 | 51,5 | |
| gerekise | 3 | 6 | 10,48 | 11,39 | 1,73 | 43,2 | |
| uruzı | 3 | 8 | 10,44 | 10,97 | 1,73 | 40,9 | |
| ḳaṭar | 3 | 14 | 10,32 | 10,16 | 1,73 | 37,0 | |
| sadranc | 3 | 24 | 10,14 | 9,39 | 1,73 | 33,5 | |
| gök | 4 | 107 | 9,59 | 7,64 | 1,99 | 34,6 | |
| alır | 6 | 286 | 9,14 | 6,81 | 2,43 | 45,0 | |
| kāfir | 3 | 120 | 9,07 | 7,06 | 1,72 | 23,5 | |
| katır | 4 | 199 | 8,97 | 6,75 | 1,98 | 29,6 | |
| atları | 4 | 336 | 8,36 | 5,99 | 1,97 | 25,4 | |
| küheylân | 4 | 343 | 8,33 | 5,96 | 1,97 | 25,3 | |
| olsun | 8 | 760 | 8,32 | 5,82 | 2,78 | 49,0 | |
| bağlayup | 3 | 263 | 8,24 | 5,93 | 1,70 | 18,8 | |
| at | 12 | 1.891 | 7,65 | 5,09 | 3,36 | 61,7 | |
| atlar | 3 | 531 | 7,37 | 4,92 | 1,67 | 14,7 | |
| elli | 3 | 2.745 | 5,13 | 2,55 | 1,44 | 5,6 | |
| yüz | 6 | 12.272 | 3,99 | 1,39 | 1,51 | 4,2 | |
| edüp | 7 | 23.957 | 3,26 | 0,65 | 0,95 | 1,2 | |
| ve | 35 | 147.919 | 2,95 | 0,34 | 1,25 | 1,9 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
tavla* ile tüm bağlamlar →“tavla” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (63) →| EÇS II 364a–365a | … an deryâ-misâl nakş-ı bukalemûn hayemât ve deve ve katır ve | tavla | tavla küheylân atlar süheyl urup ordu-yı Varvar içre bir gi … |
| EÇS III 18b | … iş ocakdır. Başka harem odaları ve başka develiği ve üç yüz | tavla | at alır ıstabl-ı anteri ve üç yüz tavla katır alır haremi o … |
| EÇS VII 134a | … kdır, ammâ gâyet vâsi‘ hân-ı azîm olmağile derûn-ı hâna yüz | tavla | at sığar, serâpâ kiremit ile mestûr kârgîr binâlı bir hân-ı … |
| EÇS VIII 267b | … cümle a‘yân-ı şehir dükkânlarda ve kahvehânelerde oturu[p] | tavla | ve satranç ve kûs ve dama ve mankala oynayup eğlenirler, zî … |
| DK II 83 | … rḳ yigid-ilen oġlum uruzı getürüp-durursm kuluŋ olsun tavla | tavla | şahbaz atlarum getürüp-durursın saŋa binit olsun ḳaṭar ḳaṭa … |
| DK III 77 | … imdi dede köpek-ile püreyi sen bul didi daḫı kendüsi tavla | tavla | atlarına vardı biŋ ayġır seçdi develerine vardı biŋ buġra n … |
| EÇS VII 14a | Ve bu kapuların araları asker ile şeb [ü] rûz pür olup | tavla | ve sadranc ve bir hâyhûdur kim ta‘bîr olunmaz ve gûnâ-gûn â … |
| EÇS IV 217b | … p cânib-i erba‘asında korkuluklarına girdebâlişlere dayanup | tavla | ve sadranc oynayarak yemîn ü yesârı temâşâ ederek ba‘zı imâ … |
| EÇS II 364a–365a | … yâ-misâl nakş-ı bukalemûn hayemât ve deve ve katır ve tavla | tavla | küheylân atlar süheyl urup ordu-yı Varvar içre bir gird-i g … |
| EÇS IV 217b | … uz yedi kîse hakîre verdi ve hakîrden temessük aldı. Ve iki | tavla | kısrak ve elli katâr urbân devesi ve yedi katâr katır ve on … |