İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tavla*

14 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
82
geçiş
30,4
milyonda
14
biçim
2
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı361.109,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4618,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,62
EÇS D 0,72

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tavla) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
şahbaz282613,0512,115,29467,2
içit6411,1612,592,4599,9
atlarum6511,1412,272,4599,9
atlarını6611,1312,012,4599,9
atlaruŋ5310,9112,742,2483,3
ṣorar51510,7210,422,2364,2
yapılanda4210,6113,012,0066,6
çekilende4210,6113,012,0066,6
ṣayvanlu4210,6113,012,0066,6
olsam52710,559,572,2357,4
atlu42210,309,552,0045,7
binmişüz3210,1912,591,7349,9
gerekise3610,1311,011,7341,6
uruzı3810,0910,591,7339,4
yügrük31210,0310,011,7336,5
ḳaṭar31410,009,781,7335,4
tav3179,969,501,7334,1
sadranc3249,869,011,7331,9
gök41079,447,261,9932,5
alır62869,066,432,4241,8
kāfir31208,936,681,7221,9
katır41998,876,371,9827,5
sav31458,766,411,7120,8
bağlayup42638,575,971,9725,3
atları43368,295,611,9623,4
olsun87608,285,442,7644,8
küheylân43438,275,581,9623,2
at151.8917,965,033,7575,9
atlar45317,744,951,9419,8
hedâyâ33847,725,011,6815,0
hâs35307,334,541,6613,2
kimi37836,833,981,6210,9
elli32.7455,122,171,354,4
yüz712.2724,211,231,523,9
olan36.7713,840,870,780,9
iki49.4173,790,810,861,0
edüp723.9573,250,270,440,2
ve42147.9193,220,220,931,0
olup417.2812,92-0,07-0,100,0
ile323.7692,04-0,95-1,601,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (82) →
DK III 15 … y püre bigüŋ oġlı atlandı ava çıḳdı av avlar-iken babasınuŋ tavlası üzerine geldi imraḫor başı ḳarşuladı
EÇS X Y61b … e alırlar. Ve sikke uruldukdan sonra bir dahi âteşe bırağup tavlarlar. Eğer akçe âteşden siyâh çıkarsa akçeye sikke uranın darbhâ …
EÇS II 364a–365a … an deryâ-misâl nakş-ı bukalemûn hayemât ve deve ve katır ve tavla tavla küheylân atlar süheyl urup ordu-yı Varvar içre bir gi …
EÇS III 18b … iş ocakdır. Başka harem odaları ve başka develiği ve üç yüz tavla at alır ıstabl-ı anteri ve üç yüz tavla katır alır haremi o …
EÇS VII 134a … kdır, ammâ gâyet vâsi‘ hân-ı azîm olmağile derûn-ı hâna yüz tavla at sığar, serâpâ kiremit ile mestûr kârgîr binâlı bir hân-ı …
EÇS VIII 267b … cümle a‘yân-ı şehir dükkânlarda ve kahvehânelerde oturu[p] tavla ve satranç ve kûs ve dama ve mankala oynayup eğlenirler, zî …
DK II 83 … rḳ yigid-ilen oġlum uruzı getürüp-durursm kuluŋ olsun tavla tavla şahbaz atlarum getürüp-durursın saŋa binit olsun ḳaṭar ḳaṭa …
DK III 77 … imdi dede köpek-ile püreyi sen bul didi daḫı kendüsi tavla tavla atlarına vardı biŋ ayġır seçdi develerine vardı biŋ buġra n …
EÇS VII 14a Ve bu kapuların araları asker ile şeb [ü] rûz pür olup tavla ve sadranc ve bir hâyhûdur kim ta‘bîr olunmaz ve gûnâ-gûn â …
EÇS IV 217b … p cânib-i erba‘asında korkuluklarına girdebâlişlere dayanup tavla ve sadranc oynayarak yemîn ü yesârı temâşâ ederek ba‘zı imâ …