İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tavsîf

olası alıntı: Arapça–Farsça Tüm bağlamlar →
262
geçiş
97,1
milyonda
1.241.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi262107,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,90

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ta‘rîf7914012,659,508,88942,7
olunmaz6140511,557,607,77532,6
ta‘bîr7363011,397,228,49597,0
etsek199310,788,044,34178,2
diller2421110,707,194,87194,8
temdîh7199,678,892,6475,3
eylesek101439,666,493,1371,0
zerre81599,286,022,7851,4
olunmuşdur311.3949,264,845,37149,2
etsem5319,137,702,2344,3
kalemlerle5339,127,612,2243,6
güneşde5529,036,952,2238,8
bâlâda178269,004,733,9779,2
mâvaka‘ı5618,996,722,2137,1
mahalliyle5698,956,542,2135,8
mahallinde93528,915,042,9145,7
tomarı4278,837,581,9934,7
ü15811.2958,814,1711,87628,0
mücelled51268,725,672,1929,7
olunur201.3818,644,224,2379,6
kürrâsı358,529,591,7336,2
olunmadan3158,478,011,7328,0
kitâb41098,465,561,9623,2
vecih3378,366,711,7222,2
etdiğimiz74488,344,332,5128,8
kadri’limkân3468,326,391,7120,9
dırâz3628,255,961,7019,0
tahrîr303.0268,223,675,0598,1
etmişlerdir64148,184,222,3223,9
birin41948,174,731,9218,6
eylemiş3908,135,421,6916,8
mısra3978,105,321,6916,3
olunsa3998,095,291,6916,2
mâtekaddem42308,064,481,9117,3
başka88297,913,632,6025,7
mufassal31607,864,591,6613,4
alâ43237,813,991,8714,7
mümkin31777,814,451,6512,8
mukaddemâ66237,803,632,2519,2
olmaz54927,763,712,0716,5

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tavsîf” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (262) →
EÇS X Y217b … rîr olunan eğer alaylı ve eğer alaysız minvâl-i meşrûh üzre tavsîf olunan Mısır hazîneleri cümle seksen bir hazîne-i Mısır ede …
EÇS VIII 286b … irinin midhatinde lisân kâsırdır kim bir vecih ile ta‘rîf ü tavsîf olunmaz. Cümlesi üç bin yedi yüz aded od[a]lardır ammâ sarâ …
EÇS VI 53b … ndır gûyâ her biri birer bânû-yı perîzâdlardır kim ta‘bîr ü tavsîf olunmaz. Misilleri meğer Şâm-ı cennet-meşâm kurbunda şehr-i …
EÇS V 114a … yüz yetmiş aded dârü't-ta‘lîm-i püserân vardır. Her birini tavsîf etsek kelâm-ı dırâz olur.
EÇS VI 24b … sokak kurup bir azîm ziyâfet tertîb olunmuşdur kim ta‘bîr ü tavsîf olunmaz, hâze'z-ziyâfe-i misl-i Firdevs.
EÇS VI 97b … âkdir. Bu aşağı varoşun imâretleri dahi bu yüzden tahrîr ve tavsîf olundu, ammâ bu varoşun dizdârı başkadır, zîrâ hîn-i muhâsa …
EÇS II 272b–273a … â ol gazâlar müverrihler lisânıyla âb u tâb verüp ta‘rîf ve tavsîf eylemişlerdir. Ba‘dehû serdâr-ı mu‘azzam bu cezîre-i Girid …
EÇS X Y213a … lur kim diller ile ta‘bîr ve kalemler ile tahrîr ü terkîm ü tavsîf olunmaz. Mısra‘:
EÇS IV 229a … cemî‘i ağaçlar kalem ve cemî‘i hattâtlar cem‘ olup bu bâğın tavsîf [u] temdîhinde deryâda katre ve güneşde zerre kadar tahrîr …
EÇS VII 159a … bel-i azîmlerin ulularından biri de bu kûh-ı Elburz'dur kim tavsîf olunur.