İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tedbîr

89
geçiş
33,0
milyonda
3.603.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
19
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8936,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,78

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sûi244612,5110,954,90332,7
re’y218111,989,944,58254,0
sû’i81411,3111,082,83112,8
re’yi96710,888,992,9995,6
hüsni1847410,037,174,21144,3
dilîr31058,996,761,7222,3
etmişler44317,985,141,9420,8
vezîri79847,744,752,5532,8
küffârın33907,684,871,6714,5
etmeyüp45677,644,741,9318,6
paşayı34337,564,711,6713,9
sâhibi101.6907,534,493,0243,3
hasan41.1016,783,781,8513,6
hakkâ38686,683,711,609,9
etmeğe39206,613,631,599,6
etdiler51.9886,303,252,0013,6
ü2611.2956,233,124,5167,4
yeniçeri31.2396,213,201,548,0
böyle41.8346,093,051,769,9
ki52.4266,032,971,9511,9
islâm31.4266,023,001,517,2
hudâ52.5825,942,881,9311,3
askeri32.0495,522,471,425,4
hemân53.8655,372,291,788,0
süleymân32.3715,322,261,374,7
zîrâ43.5895,162,081,535,4
oldu33.3614,831,761,223,1
ile1923.7694,711,602,9216,9
edüp1623.9574,451,342,4210,5
cümle1221.1974,211,101,855,6
deyü36.0074,010,920,821,0
olan36.7713,840,750,700,7
olup717.2813,720,620,921,1
yine37.3723,720,630,610,5
dahi513.1863,630,520,680,6
paşa39.4783,360,260,290,1
u517.4343,220,120,180,0
ammâ415.2293,10-0,01-0,010,0
üzre311.8893,04-0,06-0,080,0
ve18147.9191,99-1,12-4,9614,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tedbîr” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (89) →
EÇS III 38b–39a Der-akab paşa-yı re’y [u] tedbîr cümle askeri piyâde edüp cengi harbîlere tarralar urulup cü …
EÇS VI 121b … r-i sâhib-i tedbîr müşâvere-i kebîr edüp "Âhir-i kâr hüsn-i tedbîr budur" deyüp kal‘a-i Uyvar'ın cânib-i erba‘asındaki eyâleti …
EÇS VI 26a … e mubsır ve halûk u halîm ve selîm ü havsala sâhibi sâhib-i tedbîr bir vezîr-i mesîr idi ve bizzât Hazret-i Ebâbekiri's-Sıddîk …
EÇS III 97a–97b … lyon-ı azîm, dörd anbarlı idi, binâ edüp temâm oldukda sû-i tedbîr ile deryâya nüzûl etdirirken galyon gark olup yüz elli mikd …
EÇS X Y329b … dan gemilere süvâr olup Mısır'a gelmişler. Böyle bir re’y-i tedbîr sâhibi Âsaf-ı Berhıyâ-yı Süleymân Hân'dır. Macariyyü'l-asl …
EÇS VI 183a–183b … ebebiyle elimizden alır. Bu cevâba ne dersiz ve ne re’y [ü] tedbîr edersiz" dedikde cümle ihtiyârlar,
EÇS VII 117a–117b … -i sîr kayd [u] bend-i zencîr ve iki bini dahi firâr etmeğe tedbîr ederken anlara dahi gâziyân-ı Cingiziyân yetişüp kıra kıra …
EÇS II 259b–261a … ollardan ziyâde kendi kolu kal‘aya rahne verirdi. Ve her ne tedbîr etse meşveretle edüp isâbet ederdi. Ve mâh-ı mezbûrun (---) …
EÇS III 174b–175a … ile emr-i şerîf dönderüp emr-i pâdişâhîye amel etmeyüp sû-ı tedbîr ile Dürüzî üzre gidüp Bukâ‘ Boğazı'nda boğazı ele verüp bu …
EÇS VIII 289a–289b … mân sâhib-i devlet ve kesîrü'l-mürüvvet âkıbet-endîş re’y-i tedbîr edüp ordu-yı İslâm içinde dellâllar nidâ etdirüp ne kadar k …