İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tedbîri

53
geçiş
19,6
milyonda
5.741.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
8
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5321,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,80

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
re’y208112,2610,624,47260,8
sûi74611,189,922,6483,5
re’yi86711,099,572,8291,3
ahsen53210,919,962,2359,9
müstahsen3610,7011,641,7344,3
hâmis33310,169,181,7332,5
berâyı46210,158,682,0040,5
görüp88468,195,912,7850,0
hüsni44747,965,751,9624,1
paşa’nın57467,685,412,1827,9
derbeyânı57807,625,352,1827,4
vezîr35387,385,151,6815,6
melek41.0226,934,641,9218,1
vezîri39846,574,281,6412,1
ahmed52.4916,013,682,0616,3
ü2011.2955,853,494,0861,3
mehemmed33.0454,992,651,466,0
paşa89.4784,782,432,3014,0
deyü56.0074,762,411,818,6
ile1023.7693,781,421,987,3
u517.4343,230,871,011,5
edüp523.9572,770,410,550,4
olup317.2812,500,140,160,0
ve7147.9190,63-1,73-6,1416,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tedbîri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
EÇS VIII 302a … leb Ebü'l-hayr İbrâhîm Paşa'ya teslîm olunup "Anın re’y [ü] tedbîr-i ahseninden hâric bir maslahat görülmeye" deyü fermân olundu …
EÇS VI 72b–73a Hakîm-i Mutlak'ın olmasa ger bir işde tedbîri / Müfîd olmaz hezâr e[r]bâb-ı aklın re’y [ü] tedbîri / İnây …
EÇS V 53a–53b Der-beyân-ı re’y [ü] tedbîr-i âhir: Hemân Akkirmân limanında sene-i sâbıkadan kalmış Varn …
EÇS V 59b {Der-beyân-ı re’y [u] tedbîr-i hakîr ve Yûsuf Kethüdâ ve gayrı
EÇS VII 186b … ân binâ etdi. Be-dest-i Sofi Mehemmed Geray Hân bâ-re’y [ü] tedbîr-i Köpürlü Koca Vezîr Mehemmed Paşa.
EÇS III 142a … aslâ haber-i âgâhları olmayup vezîr-i sâhib-tedbîrin re’y-i tedbîri ile hâh nâ-hâh Sigetvâr kal‘asına göl üzerinden yürüyüş hüc …
EÇS III 2b 98. Der-beyân-ı sebeb-i azl-i sû-i tedbîr-i Melek Ahmed Paşa.
EÇS VI 173b … kul gulû etdikde hemân Sokollu vezîr-i müdebbir bu re’y [ü] tedbîri edüp na‘ş-ı Süleymân Hân'ın tuzlanmış salamurasını emânet o …
EÇS X Y76a … k yerimiz olup hamd-ı Bîçûn tîr-i ârzûmuz hedef-i nişâna ve tedbîr-i çüst ü çâlâklık pâyâna erüp Mısır-ı Kâhire'ye dâhil olup bi …
EÇS X Y418b … ve siz ve biz mu‘temed âdemlerimiz koyalım" deyü bu re’y-i tedbîri ahsen görüp ertesi iki yüz pâre Nîl gemileri gelüp cümle me …