İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tekür

46
geçiş
17,0
milyonda
6.601.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
12
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Dede Korkut Kitabı371.140,6
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi93,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DK D 0,57
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tekür) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
teküre51311,4411,462,2471,7
ḳızuŋı3310,9712,841,7353,4
öŋine32210,509,971,7335,9
getürdiler34210,139,031,7331,8
aydur1952210,108,064,34176,1
adam34410,098,971,7331,5
didi125639,337,293,4498,0
oldı41649,297,481,9933,7
kral56877,805,742,1930,1
nâm32.6075,213,081,537,5
içinde34.2734,512,361,405,0
üç37.1633,771,621,172,7
yüz412.2723,411,261,162,3
ve5147.9190,15-2,01-6,7917,1

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tekür” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (46) →
DK X 44 … t virüŋ toŋ virüŋ didi geldiler egrege ayıtdılar yigit saŋa tekür
DK VI 34 elinde hüneri var ise didi tekür aydur bu yigidi anadan ṭoġma ṣoyuŋ ṣoydılar ḳan ṭuralı altu …
DK X 7 yolı alınca kal'asına uġramış-ıdı ḳara tekür orada bir ḳoru yapdurmış-ıdı uçardan ḳaz tavuḳ yorırdan gey …
DK VI 33 … ruġı-y-ıla peġamber ḳavli-y-ile ḳızuŋı almaġa gelmişem didi tekür aydur bu yigidüŋ sözi yügrük eger
DK VII 28 … ıla at depüp gelüp yuḳarudan aṣaġa kāfiri ḳatı urdı alımadı tekür
DK IX 51 … dur oġuzuŋ 'arsuzı türkmenüŋ delüsine beŋzer baġa şuŋa didi tekür aydur
DK VI 74 gözledi meger ḫanum tekür peşiman oldı üç canavar öldürdügi-y-içün bir ḳızçuġazumı al …
EÇS VIII 285b … n elvân balıkları çıkar. Bâ-husûs üç vukıyye gelir la‘l-gûn tekür balıkları ve kalkan ve kefal ve sazan ve levrek ve uskumru …
EÇS X Y28a … bâhirdir. İslâmbol kal‘ası içinde Tekür sarâyı nâm mahalde Tekür Kral bu karada yelkenlerin açup gelen gemileri görünce Kost …
DK VI 67 dikmege gerek olur didi tekür aydur vallah bu yigidi gözüm gördi köŋlüm sevdi didi ḳırḳ y …