İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tekellüm

107
geçiş
39,7
milyonda
3.056.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10743,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,87

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
fesâhat116311,059,103,31119,1
arabî1010410,608,243,1595,5
belâğat62410,559,622,4569,7
ibrî54710,068,392,2348,8
belâgat41810,039,452,0045,4
fârisî5569,978,142,2346,9
lisânın4259,968,982,0042,5
fasîh5779,807,682,2343,6
kürdî3159,659,301,7333,3
arnavudca3189,629,041,7332,1
lisânı331.4329,466,185,67219,8
macarca3389,417,961,7327,4
lisân62139,266,472,4242,2
lehcei3639,187,231,7224,3
bilmezler41309,116,601,9828,8
etmezler3948,936,651,7121,8
elsinei3978,916,611,7121,6
ederler504.5658,455,116,87260,4
türk32328,185,351,6916,4
etdiklerinde33887,634,611,6613,4
ederdi34907,364,271,6412,1
kavmi81.7917,113,822,6327,5
ekseriyyâ37076,923,741,6010,0
halkı51.3356,833,562,0515,6
eder124.2496,503,153,0731,3
benî31.0106,463,231,558,1
rûm31.1616,283,031,527,3
aslâ41.7476,142,851,728,9
olunur31.3816,052,781,486,4
bunlar31.5195,922,641,455,9
ba‘zı31.5775,872,581,445,8
üzre2011.8895,772,413,6334,6
âdem53.7175,422,081,716,8
zîrâ43.5895,151,811,434,3
ammâ1515.2295,001,632,6313,8
ile2223.7694,921,543,0818,5
hazreti55.9454,761,411,393,5
deyü56.0074,741,391,383,5
edüp1723.9574,531,162,288,7
ü811.2954,521,161,564,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tekellüm” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (107) →
EÇS V 130a … ı Boşnakca ve Türkçe ve Sırf ve Latin ve Hırvad ve Bulgarca tekellüm ederler.
EÇS VII 159a–159b … işâhlar sâkinlerdir. Ve yetmiş nev‘a lehçe-i mahsûsalarıyla tekellüm eder elsine-i muhtelifeli benî âdemler vardır kim birbirler …
EÇS II 275a … mizin rûhu haberi olmadı. Bir aceb rumûz [u] künûz kuş dili tekellüm olundu" deyüp âlem-i hayretde kaldı.
EÇS III 125b … lar ammâ beyne'n-nâs yine meşhûr-ı âfâk olan kelimâtlar ile tekellüm dahi ederler. Dobruca ve Deliorman kavmi birer gûne başka k …
EÇS II 300a ammâ erbâb-ı ma‘ârifi Fârisî tekellüm ederler.
EÇS IX Y196a … Rûmlardır. Ammâ aslâ Türkçe bilmezler, cümle lisân-ı Arabî tekellüm ederler ve Urumca dahi bilmez[ler]. Yemîn eyleseler Vahheda …
EÇS X Y242b … e Bağdâd ve Mevâl ve Şâm Urbânı gibi fesâhat u belâgat üzre tekellüm etmezler. Fellâhîn ve kavm-i Fir‘avnî ve cebbârîn oldukları …
EÇS VIII 299a … alup ne selâm ve ne aleyk dünyâ kelâmından bir harf-i hîcâ tekellüm etmediğin hakîr istimâ‘ edüp,
EÇS X Y442b … klerinde âdem dembeste ve hayrân olur. Ve bu kelimâtlar ile tekellüm eden halk gerçi Habeşîderler, ammâ kabâ’il-i Abraşî derler. …
EÇS X Y22b … et lisânı, Arabî tekellüm ederdi. Âdem oğulları İbrî lisânı tekellüm ederdi, tâ ki lisân-ı Arabî Hazret-i İsmâ‘îl'de şâyi‘ oldu.