İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

terki

85
geçiş
31,5
milyonda
3.749.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
1
eserde
16
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi8534,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

EÇS D 0,81

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
tecrîd81811,3110,782,83107,9
dünyâ2735110,998,255,18258,3
diyâr1219910,447,903,45108,5
mâsivâ3510,0911,221,7343,0
fânî57010,058,152,2346,9
saltanatı44310,008,531,9939,7
ârifi4669,767,911,9936,2
vatan3539,487,811,7226,7
âhir97758,425,532,9351,6
seyâhat32128,375,811,7018,3
dârı37096,954,071,6311,3
de38966,653,731,6010,0
sonra31.6185,852,881,506,8
edüp4223.9575,842,805,5593,0
nâm42.6075,612,611,677,8
sene86.2405,372,352,2713,2
hemân33.8654,641,621,172,7
sultân34.1934,521,511,122,4
eder34.2494,501,491,112,3
olup1217.2814,501,462,219,1
hazreti45.9454,441,421,252,9
her45.9674,441,411,252,8
u617.4343,490,450,660,5
ile423.7692,46-0,58-0,990,8
ve22147.9192,28-0,76-3,267,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“terki” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (85) →
EÇS III 27b–28a … sefer-i seriyyelerde bulunup âhir Hazret-i Resûl'den sonra terk-i dünyâ edüp deydevî vü dehdevîsin kemerine bend kılup âfitâb …
EÇS I 150b … emr-i Hakk'a teslîmim demekdir. Ammâ bu teslîm dâğını yakan terk-i tecrîd olup derûnunda mahabbet-i Hudâ'dan gayrı bir ârzû ol …
EÇS II 339a–339b … urmayup oğlu Süleymân'ı Tarabefzun'da hâkim nasb edüp kendi terk-i diyâr edüp (---) halîfe huddâmı ve refîkı rivâyetiyle diyâr …
EÇS I 148a … , ol hırkanın îmânı settârlıkdır ve kıblesi pîrdir ve gasli terk-i mâsivâdır ve namâzı arılıkdır ve farzı terk-i ârzûdur ve câ …
EÇS IV 389b–390a … den Âl-i Çobaniyân'dan bu dahi bir pâdişâh-ı Çobaniyân idi. Terk-i tâc u taht u baht edüp bu mahall-i fezâda bir bâğ-ı İrem iç …
EÇS X Y235a … ve hûş [u] tuyûra hükm eden Süleymân'a kalmadı dünyâ, deyüp terk-i mâsivâ eder. Allâhümme yessir.
EÇS VIII 247a İbrâhîm Hânzâde etdi nâgehân azm-i bekâ, / Terk-i dünyâ kalbine gûyâ ki oldu lâyiha, / Kim ederse fevti târîh …
EÇS IX Y213a Ve bu tavan sekiz terk üzre tarh olunup herbir terki birer gûne nakış olmak üzre tarh olunmuşdur. Ve bu kat sütû …
EÇS II 318b–319a … na tâkat getiremeyeceklerin bilüp bir gice cümlesi firâr ve terk-i diyâr edüp kal‘a hâlî üzre bırağırlar. Bu ahvâl-i meserret- …
EÇS VIII 299a … nârında bir gâr-ı yetîmân içre erbâb-ı tîmârdan bir kimesne terk-i dünyâ olup halkdan münzevî bir kûşe-i vahdetde sâkin olup a …